Durum fiili nedir Test 1

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde durum fiili, bir hareketin nasıl yapıldığını bildirmektedir?

A) Misafirler geç geldi.
B) Çiçekler soldu.
C) Bebek uyuyor.
D) Araba hızla geçti.

Sevgili öğrenciler,

Bu soruda, bir hareketin nasıl yapıldığını bildiren durum fiilini bulmamız isteniyor. Öncelikle "durum fiili" kavramını ve "nasıl yapıldığını bildirme" ifadesinin ne anlama geldiğini hatırlayalım:

• Durum fiilleri: Bir nesneye ihtiyaç duymayan, öznenin içinde bulunduğu durumu veya yaptığı hareketi anlatan fiillerdir (örneğin; uyumak, gülmek, oturmak, gelmek, geçmek). Bu fiiller, "kimi?" veya "neyi?" sorularına cevap vermezler.
• "Bir hareketin nasıl yapıldığını bildirme": Bu ifade, fiili niteleyen bir durum zarfının (hâl zarfı) olup olmadığını kontrol etmemiz gerektiğini gösterir. Durum zarfları, fiile sorulan "Nasıl?" sorusuna cevap verir.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Misafirler geç geldi.

  Buradaki fiil "geldi" (gelmek) bir durum fiilidir (geçişsizdir, nesne almaz).

  "geç" kelimesi, fiile "Ne zaman geldi?" sorusunu sorduğumuzda cevap verir. Yani bu bir zaman zarfıdır, hareketin nasıl yapıldığını değil, ne zaman yapıldığını bildirir. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.

• B) Çiçekler soldu.

  Buradaki fiil "soldu" (solmak) bir oluş fiilidir (bir durum değişikliğini anlatır).

  Cümlede, "solma" eyleminin veya durumunun nasıl gerçekleştiğini bildiren herhangi bir kelime bulunmamaktadır. Bu nedenle B seçeneği doğru değildir.

• C) Bebek uyuyor.

  Buradaki fiil "uyuyor" (uyumak) bir durum fiilidir. Bebeğin içinde bulunduğu durumu anlatır.

  Ancak cümlede, "uyuma" eyleminin veya durumunun nasıl gerçekleştiğini bildiren herhangi bir kelime yoktur. Bu nedenle C seçeneği doğru değildir.

• D) Araba hızla geçti.

  Buradaki fiil "geçti" (geçmek) bir durum fiilidir (geçişsizdir, nesne almaz).

  "hızla" kelimesi, fiile "Nasıl geçti?" sorusunu sorduğumuzda cevap verir. Bu bir durum zarfıdır ve "geçme" eyleminin nasıl yapıldığını açıkça bildirmektedir.

  Bu nedenle D seçeneği, hem durum fiili içermesi hem de bu fiilin bir hareketin nasıl yapıldığını bildirmesi açısından doğru cevaptır.

Cevap D seçeneğidir.