KPSS Anlatım bozuklukları Test 1

Hangi cümlede 'tamlayan eki eksikliği' nedeniyle anlatım bozukluğu bulunmaktadır?

A) Öğretmenin ve müdürün odası aynı kattadır.
B) Arkadaşlarımın ve ailemin desteği beni mutlu etti.
C) Kitap ve defter fiyatları çok arttı.
D) Okulun bahçesi ve sınıfları temizlendi.
E) Öğrencilerin başarısı ve öğretmenin gayreti takdir edildi.

• Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, Türkçede sıkça karşılaşılan bir anlatım bozukluğu türü olan 'tamlayan eki eksikliği'ni bulmamız isteniyor. Öncelikle bu kavramı kısaca hatırlayalım:
• Tamlayan Eki Nedir? Türkçede bir ismin kime veya neye ait olduğunu belirten, yani sahiplik ilişkisi kuran eklerdir (-ın, -in, -un, -ün). Örneğin, "öğretmenin kalemi" derken "öğretmen" kelimesi tamlayan, "-in" eki tamlayan ekidir.
• Tamlayan Eki Eksikliği Neden Anlatım Bozukluğu Yapar? Birden fazla tamlayanın tek bir tamlanana bağlandığı durumlarda, tamlayanlardan birinin ek almaması durumunda ortaya çıkar. Bu durum, cümlenin anlamını belirsizleştirir veya dil bilgisel olarak yanlış bir yapı oluşturur.
• Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
• A) Öğretmen ve müdürün odası aynı kattadır.
  • Bu cümlede "müdürün odası" ifadesi doğru bir belirtili isim tamlamasıdır ("müdür" tamlayan, "-ün" tamlayan eki, "oda" tamlanan, "-sı" tamlanan ekidir).
  • Ancak "öğretmen" kelimesi de "oda" kelimesinin tamlayanı olarak düşünülmüştür. Eğer "öğretmen" kelimesi de "oda" kelimesinin tamlayanı ise, onun da tamlayan eki alması gerekir. Yani "öğretmenin ve müdürün odası" şeklinde olmalıdır.
  • "Öğretmen" kelimesinde tamlayan eki (-in) eksik olduğu için burada bir anlatım bozukluğu vardır. Cümle, "Öğretmen odası ve müdürün odası" gibi farklı tamlama türlerini bir araya getirmiş gibi algılanabilir, bu da dil bilgisel bir hatadır.
• B) Arkadaşlarımın ve ailemin desteği beni mutlu etti.
  • "Arkadaşlarımın desteği" ve "ailemin desteği" ifadeleri ayrı ayrı doğru tamlamalardır ve her iki tamlayan da (arkadaşlarım, ailem) tamlayan ekini (-ın, -in) almıştır. Burada bir eksiklik yoktur.
• C) Kitap ve defter fiyatları çok arttı.
  • Bu cümlede "kitap fiyatları" ve "defter fiyatları" birer belirtisiz isim tamlamasıdır. Belirtisiz isim tamlamalarında tamlayan ek almaz. Bu yapı dil bilgisel olarak doğrudur ve bir anlatım bozukluğu içermez.
• D) Okulun bahçesi ve sınıfları temizlendi.
  • "Okulun bahçesi" ve "okulun sınıfları" ifadelerinde "okulun" kelimesi her iki tamlanan için ortak tamlayandır ve tamlayan ekini (-un) almıştır. Burada bir eksiklik yoktur.
• E) Öğrencilerin başarısı ve öğretmenin gayreti takdir edildi.
  • "Öğrencilerin başarısı" ve "öğretmenin gayreti" ifadeleri iki ayrı ve doğru belirtili isim tamlamasıdır. Her iki tamlayan da (öğrenciler, öğretmen) tamlayan ekini (-in) almıştır. Burada bir eksiklik yoktur.

Cevap A seçeneğidir.