Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugünkü dersimizde, Türkçenin önemli konularından biri olan "niteleme sıfatı"nı öğrenecek ve bu bilgiyle sorumuzu çözeceğiz.
- Sıfat Nedir?
- Sıfatlar, isimlerin önüne gelerek onları renk, durum, biçim, sayı, yer gibi çeşitli yönlerden belirten veya niteleyen kelimelerdir. Yani, bir ismin özelliğini anlatan kelimelerdir.
- Niteleme Sıfatı Nedir?
- Niteleme sıfatları, isimlerin nasıl olduklarını, yani onların niteliklerini (özelliklerini, durumlarını, renklerini, biçimlerini) bildiren sıfatlardır.
- Bu sıfatları bulmak için isme "Nasıl?" sorusunu sorarız. Aldığımız cevap niteleme sıfatıdır.
- Örnek: "Kırmızı araba" (Nasıl araba? Kırmızı araba)
- Örnek: "Büyük ev" (Nasıl ev? Büyük ev)
- Örnek: "Mutlu çocuk" (Nasıl çocuk? Mutlu çocuk)
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangi cümlede niteleme sıfatı kullanıldığını bulalım:
- A) Bu kitabı okudum.
- Bu cümlede "kitap" isimdir. "Bu" kelimesi "kitap" ismini işaret etmektedir.
- "Bu" kelimesi, isme "Nasıl?" sorusunu sorduğumuzda cevap vermez. "Nasıl kitap?" sorusuna "Bu" cevabını alamayız.
- "Bu" bir işaret sıfatıdır (belirtme sıfatı türüdür). Niteleme sıfatı değildir.
- B) İki kalem aldım.
- Bu cümlede "kalem" isimdir. "İki" kelimesi "kalem" isminin sayısını belirtmektedir.
- "İki" kelimesi, isme "Nasıl?" sorusunu sorduğumuzda cevap vermez. "Nasıl kalem?" sorusuna "İki" cevabını alamayız.
- "İki" bir sayı sıfatıdır (belirtme sıfatı türüdür). Niteleme sıfatı değildir.
- C) Güzel bir ev satın aldılar.
- Bu cümlede "ev" isimdir. "Güzel" kelimesi "ev" isminin bir özelliğini, niteliğini belirtmektedir.
- Şimdi "ev" ismine "Nasıl?" sorusunu soralım: "Nasıl ev?" Cevap: "Güzel ev".
- "Güzel" kelimesi, "ev" isminin niteliğini bildirdiği için bir niteleme sıfatıdır.
- "Bir" kelimesi ise burada belirsizlik sıfatı olarak kullanılmıştır, niteleme sıfatı değildir. Ancak cümlede "güzel" kelimesi niteleme sıfatı olarak yer almaktadır.
- D) Her sabah koşarım.
- Bu cümlede "sabah" isimdir. "Her" kelimesi "sabah" ismini belirsiz bir şekilde belirtmektedir.
- "Her" kelimesi, isme "Nasıl?" sorusunu sorduğumuzda cevap vermez. "Nasıl sabah?" sorusuna "Her" cevabını alamayız.
- "Her" bir belirsizlik sıfatıdır (belirtme sıfatı türüdür). Niteleme sıfatı değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Nasıl?" sorusuna cevap veren ve ismin niteliğini belirten sıfatın "Güzel" kelimesi olduğunu gördük. Bu kelime de C seçeneğinde yer almaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
