Hangi savunma mekanizmasında birey, gerçekte hissettiği duygunun tam tersini sergiler?
A) Karşıt tepki oluşturma (Reaction Formation)
B) İnkar (Denial)
C) Yansıtma (Projeksiyon)
D) Mantığa bürüme (Rationalization)
Sevgili öğrenciler, bu soru, psikolojideki önemli konulardan biri olan savunma mekanizmalarını anlamamızı istiyor. Savunma mekanizmaları, bireyin kaygı, stres veya hoş olmayan duygularla başa çıkmak için bilinçdışı olarak kullandığı stratejilerdir. Şimdi sorumuzu adım adım inceleyelim:
- Savunma Mekanizmaları Nedir?
Savunma mekanizmaları, Sigmund Freud tarafından ortaya atılan psikanalitik teorinin önemli bir parçasıdır. Ego'nun (benlik), id'den (ilkel arzular) gelen dürtüler ile süperego'dan (ahlaki kurallar) gelen talepler arasındaki çatışmayı yönetmek ve kaygıyı azaltmak için kullandığı bilinçdışı psikolojik stratejilerdir. Bu mekanizmalar genellikle gerçeği çarpıtır veya göz ardı eder.
- Sorunun Odak Noktası: Gerçek Duygunun Tam Tersi
Soru, bireyin gerçekte hissettiği duygunun tam tersini sergilediği savunma mekanizmasını soruyor. Bu, içsel bir çatışmayı veya kabul edilemez bir dürtüyü gizlemek için dışarıya tamamen zıt bir davranış veya duygu yansıtma durumudur.
- A) Karşıt Tepki Oluşturma (Reaction Formation)
Bu savunma mekanizmasında birey, kabul edilemez bulduğu veya kaygı yaratan bir duygu, düşünce veya dürtünün tam tersini bilinçli olarak sergiler. Örneğin, bir kişiden nefret eden birinin, o kişiye karşı aşırı derecede nazik ve ilgili davranması, aslında hissettiği nefreti bastırmak için kullandığı bir karşıt tepki oluşturmadır. Veya eşcinsel dürtüleri olan birinin, homofobik söylemlerde bulunması bu duruma örnek olabilir. Bu tanım, soruda belirtilen "gerçekte hissettiği duygunun tam tersini sergileme" durumuyla birebir örtüşmektedir.
- B) İnkar (Denial)
İnkar, bireyin rahatsız edici bir gerçeği veya durumu kabul etmeyi reddetmesidir. Örneğin, ciddi bir hastalığı olan birinin hastalığını yok sayması veya bir bağımlının bağımlı olduğunu kabul etmemesi inkar mekanizmasına örnektir. Bu, bir duygunun tersini sergilemekten ziyade, gerçeği görmezden gelmektir.
- C) Yansıtma (Projeksiyon)
Yansıtma, bireyin kendi kabul edilemez duygu, düşünce veya özelliklerini başkalarına atfetmesidir. Örneğin, aldatma eğilimi olan birinin sürekli eşini aldatmakla suçlaması veya kendi tembelliğini başkalarına yüklemesi yansıtmadır. Burada kişi kendi duygusunun tersini sergilemez, kendi duygusunu başkasına yükler.
- D) Mantığa Bürüme (Rationalization)
Mantığa bürüme, bireyin kabul edilemez davranış veya duygularını mantıklı ve kabul edilebilir görünen nedenlerle açıklamaya çalışmasıdır. Örneğin, bir işe alınmayan birinin "Zaten o işi istemiyordum, çok sıkıcıydı" demesi veya bir sınavdan düşük not alan birinin "Hoca bana taktı" demesi mantığa bürümedir. Bu, bir duygunun tersini sergilemekten ziyade, bir durumu rasyonel (ama aslında doğru olmayan) bir şekilde açıklamaktır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, bireyin gerçekte hissettiği duygunun tam tersini sergilediği savunma mekanizması "Karşıt tepki oluşturma"dır.
Cevap A seçeneğidir.
