Karşıt önermeler (A-E) Test 1

İşte yukarıdaki kurallara tamamen uyan bir "Karşıt Önermeler (A-E) Test 1" ders notu örneği:

🎓 Karşıt Önermeler (A-E) Test 1 - Ders Notu

Bu not, karşıt önermeler (A-E) arasındaki ilişkileri ve bu ilişkilerin mantıksal çıkarımlarda nasıl kullanıldığını anlamanıza yardımcı olacaktır. Temel amaç, önermelerin tutarlılık, tutarsızlık ve altıklık durumlarını kavramaktır.

📌 A ve E Önermeleri Arasındaki Karşıtlık İlişkisi 🤝

A ve E önermeleri, aynı özne ve yükleme sahip olmalarına rağmen nitelikleri bakımından farklıdır. Bu farklılık, aralarında karşıtlık ilişkisi doğurur.

• A önermesi: Tümel olumlu ("Bütün S'ler P'dir")
• E önermesi: Tümel olumsuz ("Hiçbir S, P değildir")

⚠️ Dikkat: A ve E önermeleri aynı anda doğru olamazlar. Ancak, ikisi de aynı anda yanlış olabilir.

📌 Karşıtlık Durumunda Doğruluk Değerleri 🎭

Karşıt önermelerin doğruluk değerleri arasındaki ilişki, çıkarımlarda önemli bir rol oynar.

• A önermesi doğruysa, E önermesi kesinlikle yanlıştır.
• E önermesi doğruysa, A önermesi kesinlikle yanlıştır.
• A önermesi yanlışsa, E önermesinin doğru olup olmadığı bilinemez (belirsiz).
• E önermesi yanlışsa, A önermesinin doğru olup olmadığı bilinemez (belirsiz).

💡 İpucu: Bu çıkarımları yaparken, önermelerin sadece niteliğine (olumlu/olumsuz) değil, aynı zamanda niceliğine (tümel/tikel) de dikkat edin.

📌 Altıklık İlişkisi ve Çıkarımlar 🔽

Altıklık ilişkisi, tümel bir önermeden tikel bir önermeye geçişi ifade eder.

• A önermesinin altığı: I önermesi ("Bazı S'ler P'dir")
• E önermesinin altığı: O önermesi ("Bazı S'ler P değildir")

⚠️ Dikkat: Tümel bir önerme doğruysa, altığı olan tikel önerme de doğrudur. Ancak, tikel bir önerme doğruysa, üstündeki tümel önermenin doğru olup olmadığı bilinemez.

📌 Alt Karşıtlık İlişkisi ve Özellikleri 🔼

Alt karşıt önermeler, her ikisinin de aynı anda yanlış olamayacağı ancak aynı anda doğru olabileceği önermelerdir.

• I önermesi: Tikel olumlu ("Bazı S'ler P'dir")
• O önermesi: Tikel olumsuz ("Bazı S'ler P değildir")

💡 İpucu: Alt karşıt önermelerden birinin yanlış olması, diğerinin kesin doğru olduğu anlamına gelir.

📌 Çelişiklik İlişkisi ve Kesinlik ❌

Çelişik önermeler, aynı anda ne doğru ne de yanlış olabilen önermelerdir. Birinin doğru olması, diğerinin kesinlikle yanlış olmasını gerektirir.

• A önermesinin çelişiği: O önermesi ("Bazı S'ler P değildir")
• E önermesinin çelişiği: I önermesi ("Bazı S'ler P'dir")

⚠️ Dikkat: Çelişik önermelerde belirsizlik söz konusu değildir. Biri doğruysa diğeri kesinlikle yanlıştır.