Sevgili öğrenciler, bu soruda nüfus dağılışını etkileyen faktörleri, özellikle de beşeri (insan kaynaklı) ve doğal faktörler arasındaki farkı anlamamız gerekiyor.
- Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler: İnsanların yeryüzünde nerelere yerleştiğini ve ne kadar yoğun yaşadığını belirleyen iki ana grup faktör vardır:
- Doğal Faktörler: İnsanların etkisi olmadan doğada kendiliğinden var olan ve nüfus dağılışını etkileyen unsurlardır. Örneğin; iklim, su kaynakları, yer şekilleri, toprak verimliliği, bitki örtüsü.
- Beşeri Faktörler: İnsanların faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ve nüfus dağılışını etkileyen unsurlardır. Örneğin; tarım, sanayi, ticaret, ulaşım, madencilik, turizm, eğitim, sağlık hizmetleri.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Tarım: İnsanlar tarafından yapılan bir faaliyettir. Verimli tarım alanları, tarih boyunca insanların yerleşim yeri tercihlerinde önemli bir rol oynamıştır. Bu nedenle beşeri bir faktördür.
- B) Sanayi: Fabrikaların kurulması, üretim yapılması gibi insan faaliyetleri sonucunda ortaya çıkar. Sanayi bölgeleri, iş imkanları nedeniyle yoğun nüfus çeker. Bu da beşeri bir faktördür.
- C) Ulaşım: Yolların, köprülerin, limanların, havaalanlarının inşası gibi insan eliyle gerçekleştirilen faaliyetlerdir. Ulaşım ağlarının geliştiği yerler, ticaret ve erişilebilirlik açısından cazip hale gelir ve nüfus yoğunlaşır. Bu da beşeri bir faktördür.
- D) Yer şekilleri: Dağlar, ovalar, platolar, vadiler gibi yeryüzünün doğal biçimleridir. İnsanlar tarafından oluşturulmazlar. Örneğin, engebeli dağlık alanlar genellikle seyrek nüfusluyken, verimli ve düz ovalar yoğun nüfusludur. Yer şekilleri nüfus dağılışını etkiler, ancak doğal bir faktördür, beşeri bir faktör değildir.
Soru, "beşeri faktörlerden biri değildir" diye sorduğu için, doğal bir faktör olan seçeneği bulmamız gerekiyordu.
Cevap D seçeneğidir.
