Gizil öğrenme, hangi durumda açıkça ortaya çıkabilir?
A) Her zaman hemen gözlemlenir
B) Sadece uyku sırasında
C) Bir ihtiyaç veya motivasyon olduğunda
D) Yalnızca laboratuvar koşullarında
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soru, psikolojideki önemli öğrenme türlerinden biri olan gizil öğrenme (latent öğrenme) kavramını anlamamızı istiyor. Hadi bu kavramı adım adım inceleyelim ve sorunun doğru cevabına ulaşalım.
-
Gizil Öğrenme Nedir?
Gizil öğrenme, bir bilginin veya becerinin, o an için herhangi bir pekiştireç (ödül veya ceza) olmaksızın edinilmesi ve hemen ortaya çıkmaması durumudur. Yani, bir şeyi öğreniriz ama bu öğrenme, dışarıdan gözlemlenebilir bir davranışa dönüşmez. Tıpkı bir sünger gibi bilgiyi emeriz ama sıkmadıkça suyu bırakmayız.
-
Seçenekleri İnceleyelim:
-
A) Her zaman hemen gözlemlenir: Bu ifade, gizil öğrenmenin tanımına tamamen zıttır. Gizil öğrenme, adından da anlaşılacağı gibi "gizli"dir ve hemen gözlemlenmez. Eğer hemen gözlemlenseydi, "açık öğrenme" olurdu. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
-
B) Sadece uyku sırasında: Öğrenme, uyku sırasında da bazı süreçlerle gerçekleşebilir, ancak gizil öğrenme sadece uykuya özgü bir durum değildir. Uyanıkken de çevremizden birçok bilgiyi farkında olmadan ediniriz. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
-
C) Bir ihtiyaç veya motivasyon olduğunda: İşte bu, gizil öğrenmenin anahtarıdır! Gizil olarak edindiğimiz bilgi veya beceri, ancak o bilgiye veya beceriye gerçekten ihtiyaç duyduğumuzda ya da onu kullanmak için güçlü bir motivasyonumuz olduğunda ortaya çıkar. Örneğin, bir labirentte dolaşan fareler, ödül olmasa bile labirentin yapısını öğrenirler (gizil öğrenme). Ancak labirentin sonuna peynir konulduğunda (motivasyon), fareler daha hızlı ve hatasız bir şekilde labirentten çıkmayı başarırlar. Bu, daha önce edindikleri gizli bilginin ortaya çıkmasıdır. Günlük hayatta da, bir şehrin sokaklarını farkında olmadan ezberlersiniz, ancak bir yere acilen yetişmeniz gerektiğinde (ihtiyaç/motivasyon), o bilgiyi kullanarak en kestirme yolu bulursunuz. Bu nedenle C seçeneği doğrudur.
-
D) Yalnızca laboratuvar koşullarında: Gizil öğrenme, psikoloji laboratuvarlarında detaylıca incelenmiş olsa da, sadece laboratuvarlara özgü bir olgu değildir. Günlük yaşamımızın her alanında, farkında olmadan birçok şeyi öğreniriz ve bu bilgiler, ihtiyaç duyduğumuzda ortaya çıkar. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
Sonuç olarak, gizil öğrenme, edinilen bilginin veya becerinin, uygun bir ihtiyaç veya motivasyon ortaya çıktığında davranışsal olarak gözlemlenebilir hale gelmesidir.
Cevap C seçeneğidir.
