'Göz' kelimesi aşağıdaki cümlelerin hangisinde terim anlamıyla kullanılmıştır?
A) Annemin gözleri çok güzel.
B) Olaylara farklı bir gözle bakmalısın.
C) Bu makinenin gözü bozulmuş.
D) Göz hastalıkları uzmanına gitmelisin.
E) Dağın gözünde bir göl vardı.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, 'göz' kelimesinin hangi cümlede terim anlamıyla kullanıldığını bulmamız isteniyor. Öncelikle "terim anlamı" ne demek, onu hatırlayalım:
- Terim Anlamı: Bir kelimenin bilim, sanat, spor, meslek veya herhangi bir uzmanlık alanına özgü, özel ve belirli bir anlam taşımasıdır. Bu anlam, kelimenin günlük dildeki genel anlamından farklı veya daha dar kapsamlı olabilir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Annemin gözleri çok güzel. Burada 'göz' kelimesi, insanın görme organı olan gözü ifade etmektedir. Bu, kelimenin genel ve gerçek anlamıdır, bir uzmanlık alanına özgü özel bir anlam değildir.
- B) Olaylara farklı bir gözle bakmalısın. Bu cümlede 'göz' kelimesi mecaz anlamda kullanılmıştır. "Farklı bir bakış açısı, farklı bir yorum" anlamlarına gelir. Terim anlamı değildir.
- C) Bu makinenin gözü bozulmuş. İşte burada 'göz' kelimesi, bir makinenin (örneğin bir fotoğraf makinesi, bir sensör, bir optik okuyucu gibi) görme veya algılama işlevini yerine getiren özel bir parçasını ifade etmektedir. Bu kullanım, makine mühendisliği, teknoloji veya elektronik gibi bir alana özgü, teknik bir anlam taşır. Dolayısıyla bu, terim anlamıdır.
- D) Göz hastalıkları uzmanına gitmelisin. Bu cümlede 'göz' kelimesi, yine insanın görme organı olan gözü ifade etmektedir. Evet, "göz hastalıkları" bir tıp terimidir ancak tek başına 'göz' kelimesi burada organın kendisini, yani gerçek anlamını karşılar. Bir uzmanlık alanında kullanılıyor olsa da, kelimenin kendisi burada özel bir terimsel anlam kazanmamış, doğrudan organın adını belirtmiştir. C seçeneğindeki gibi, kelimenin anlamının bir alana özgü olarak farklı bir nesneye aktarılması durumu yoktur.
- E) Dağın gözünde bir göl vardı. Bu cümlede 'göz' kelimesi yine mecaz anlamda kullanılmıştır. Dağın bir bölümünü, genellikle çukur veya girintili bir yerini ifade eder. Terim anlamı değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, 'göz' kelimesinin bir makinenin özel bir parçasını ifade ettiği C seçeneği, kelimenin bir uzmanlık alanına özgü, teknik bir anlam kazandığı durumu göstermektedir.
Cevap C seçeneğidir.
