Sevgili Öğrenciler,
Musul sorunu, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş aşamasında uluslararası ilişkilerde önemli bir yer tutan karmaşık bir konudur. Bu sorunun hangi padişah döneminde başladığını anlamak için, olayın tarihsel bağlamını iyi kavramamız gerekiyor.
- Musul sorunu, I. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle birlikte ortaya çıkan ve Osmanlı İmparatorluğu'nun dağılma sürecinde İngiltere ile Türkiye arasında yaşanan bir toprak anlaşmazlığıdır. İngilizler, bölgenin zengin petrol yatakları nedeniyle burayı kendi kontrolleri altında tutmak istemişlerdir.
- Bu sorunun başlangıç noktası, 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması'dır. Bu antlaşma, Osmanlı İmparatorluğu'nun fiilen sona erdiğini gösteren önemli bir belgedir. Antlaşmanın 7. maddesi, İtilaf Devletleri'ne güvenliklerini tehdit eden herhangi bir stratejik noktayı işgal etme hakkı tanımış ve İngilizler bu maddeye dayanarak Musul'u işgal etmiştir.
- Şimdi seçeneklerdeki padişahların saltanat dönemlerini ve bu olaylarla ilişkilerini inceleyelim:
- A) VI. Mehmet Vahdettin: Osmanlı İmparatorluğu'nun son padişahıdır ve 1918-1922 yılları arasında hüküm sürmüştür. Mondros Ateşkes Antlaşması onun saltanatı döneminde imzalanmış, Musul'un İngilizler tarafından işgali gerçekleşmiş ve bu sorun uluslararası bir boyut kazanmaya başlamıştır. Dolayısıyla Musul sorununun başlangıcı bu döneme denk gelmektedir.
- B) V. Mehmet Reşat: I. Dünya Savaşı'nın büyük bir kısmı onun döneminde yaşanmıştır (1909-1918). Ancak Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasından kısa bir süre önce, Temmuz 1918'de vefat etmiştir. Bu nedenle Musul sorununun doğrudan başlangıcı onun dönemine denk gelmez.
- C) II. Abdülhamit: Bu dönem (1876-1909), I. Dünya Savaşı'ndan ve dolayısıyla Musul sorununun ortaya çıkışından çok daha önceki bir zamana aittir.
- D) Abdülmecit: Bu dönem (1839-1861) de Musul sorununun ortaya çıkışından çok daha önceki bir zamana aittir.
- Görüldüğü üzere, Musul sorunu, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması ve İngilizlerin Musul'u işgali ile fiilen başlamıştır. Bu olaylar zinciri, Osmanlı İmparatorluğu'nun son padişahı olan VI. Mehmet Vahdettin'in saltanatı döneminde gerçekleşmiştir.
Cevap A seçeneğidir.
