8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde üç nokta, tamamlanmamış cümle kullanımına örnek gösterilemez?
A) Oraya gidersen...
B) Bu işi başarabilmek için...
C) Matematik, fizik, kimya... en sevdiğim derslerdi.
D) Eğer zamanında uyansaydın...
Sevgili öğrenciler, bu soruda üç noktanın (elipsin) farklı kullanım alanlarından birini, özellikle de "tamamlanmamış cümle" dışındaki kullanımını bulmamız isteniyor. Üç nokta, genellikle bir cümlenin veya sözün bitmediğini, okuyucunun tamamlaması gerektiğini veya bir alıntıdan kelime atlandığını belirtmek için kullanılır.
- Üç Noktanın Temel Kullanım Alanları:
- Tamamlanmamış Cümle: Bir cümlenin yüklemi veya ana fikri eksik kaldığında, yani cümle dilbilgisel olarak bitmediğinde kullanılır. Bu durum, okuyucuda bir beklenti yaratır ve cümlenin devamının geleceği izlenimini verir.
- Alıntılarda Atlanan Yerler: Bir alıntıdan kelime veya cümle atlandığında kullanılır.
- Sıralama veya Benzerlerinin Devamı: Bir listenin devamı olduğunu veya benzerlerinin olduğunu belirtmek için kullanılır.
- Konuşmada Duraksama: Konuşmada duraksamayı, kesintiyi veya bitmemiş düşünceleri ifade etmek için kullanılır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Oraya gidersen...: Bu bir koşul cümlesinin başlangıcıdır. "Oraya gidersen ne olur?" veya "Oraya gidersen şunu yap." gibi bir devamı olması beklenir. Cümle dilbilgisel olarak tamamlanmamıştır. Dolayısıyla, üç nokta burada tamamlanmamış cümle kullanımına örnektir.
- B) Bu işi başarabilmek için...: Bu da bir amaç bildiren ifadenin başlangıcıdır. "Bu işi başarabilmek için çok çalışmalısın." gibi bir devamı olması gerekir. Cümle dilbilgisel olarak tamamlanmamıştır. Dolayısıyla, üç nokta burada tamamlanmamış cümle kullanımına örnektir.
- C) Matematik, fizik, kimya... en sevdiğim derslerdi.: Bu cümlede "Matematik, fizik, kimya" bir liste başlangıcıdır. Üç nokta, bu listenin devamı olduğunu, yani başka derslerin de sayılabileceğini veya benzer derslerin kastedildiğini belirtir. Ancak cümlenin ana yüklemi "en sevdiğim derslerdi" ifadesiyle tamamlanmıştır. Yani cümle dilbilgisel olarak bitmiştir. Üç nokta burada bir listenin devamını veya benzerlerinin olduğunu ima eder, tamamlanmamış bir cümle yapısını değil. Bu nedenle, bu seçenek tamamlanmamış cümle kullanımına örnek gösterilemez.
- D) Eğer zamanında uyansaydın...: Bu da bir koşul cümlesinin başlangıcıdır. "Eğer zamanında uyansaydın otobüsü kaçırmazdın." gibi bir devamı olması beklenir. Cümle dilbilgisel olarak tamamlanmamıştır. Dolayısıyla, üç nokta burada tamamlanmamış cümle kullanımına örnektir.
Gördüğümüz gibi, A, B ve D seçeneklerindeki cümleler dilbilgisel olarak eksiktir ve üç nokta bu eksikliği belirtir. Ancak C seçeneğindeki cümle, yüklemiyle tamamlanmış olup, üç nokta sadece bir listenin devam ettiğini veya benzerlerinin olduğunu belirtir.
Cevap C seçeneğidir.
