Aşağıdaki cümlelerin hangisinde üleştirme sayısının yazımı doğrudur?
A) Sınıftaki öğrenciler altışar kişilik gruplara ayrıldı.
B) Çocuklar bahçede üçer üçer koşuyorlardı.
C) Her masaya ikişer sandalye konuldu.
D) Kitapları dörderli paketler halinde kutuladık.
Sevgili öğrenciler, bu soruda üleştirme sayılarının doğru yazımını bulmamız isteniyor. Öncelikle üleştirme sayılarının ne olduğunu ve nasıl yazıldığını hatırlayalım:
- Üleştirme Sayıları Nedir? Üleştirme sayıları, bir bütünün eşit parçalara ayrıldığını veya bir şeyin her birine eşit miktarda verildiğini anlatan sayılardır. Örneğin, "birer", "ikişer", "üçer" gibi.
- Nasıl Oluşur? Sayı adlarına "-ar / -er" veya ünlüyle biten sayılara "-şar / -şer" ekleri getirilerek oluşturulur (bir-er, iki-şer, üç-er, dört-er, beş-er).
- Yazım Kuralı: Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, üleştirme sayıları her zaman yazıyla yazılmalıdır. Rakamla yazılıp sonuna ek getirilmesi (örneğin "3'er", "5'er") yanlıştır.
Şimdi seçenekleri bu kurala göre inceleyelim:
- A) Sınıftaki öğrenciler 6'şar kişilik gruplara ayrıldı.
- Burada "6'şar" ifadesi kullanılmıştır. "Altışar" bir üleştirme sayısıdır ancak rakamla yazılıp kesme işaretiyle ek getirilmesi yanlıştır. Doğru yazımı "altışar" şeklinde olmalıdır. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Çocuklar bahçede 3'er 3'er koşuyorlardı.
- Burada "3'er 3'er" ifadesi kullanılmıştır. "Üçer üçer" bir üleştirme sayısıdır ancak rakamla yazılıp kesme işaretiyle ek getirilmesi yanlıştır. Doğru yazımı "üçer üçer" şeklinde olmalıdır. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
- C) Her masaya ikişer sandalye konuldu.
- Burada "ikişer" ifadesi kullanılmıştır. "İkişer" bir üleştirme sayısıdır ve kurala uygun olarak yazıyla yazılmıştır. Bu nedenle C seçeneği doğrudur.
- D) Kitapları dörderli paketler halinde kutuladık.
- Burada "dörderli" kelimesi kullanılmıştır. "Dörderli" kelimesi, "dörder" üleştirme sayısından türetilmiş bir sayı sıfatıdır ("-li" ekiyle). Soruda üleştirme sayısının yazımı sorulduğu için, "dörderli" kelimesi doğrudan bir üleştirme sayısı değildir. Üleştirme sayısı "dörder"dir. Bu nedenle D seçeneği, üleştirme sayısının yazımını değerlendirmek için uygun bir örnek değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, üleştirme sayısının doğru yazıldığı tek seçenek C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
