Jean-Paul Sartre'ın 'Varoluşçuluk bir hümanizmdir' adlı eserinde vurguladığı temel fikirlerden biri, insanın önceden belirlenmiş bir doğa, öz veya amaç ile dünyaya gelmediğidir. Sartre'a göre, insan önce var olur, yani dünyaya gelir ve bilinçli bir varlık olarak kendini bulur. Daha sonra, yaptığı seçimler, eylemler ve bu eylemlerin sorumluluğunu üstlenmesi aracılığıyla kendi özünü, kimliğini ve anlamını inşa eder.
- Bu düşünce, geleneksel felsefenin "öz varoluştan önce gelir" (yani bir şeyin tanımı veya amacı, onun var olmasından önce gelir, örneğin bir bıçağın kesme amacı, bıçak yapılmadan önce vardır) anlayışına karşı çıkar.
- Sartre, insan için durumun farklı olduğunu savunur. İnsan, bir bıçak gibi belirli bir amaç için yaratılmamıştır. İnsan, kendi projesini, kendi değerlerini ve kendi anlamını kendisi yaratır.
- Bu durum, insana büyük bir özgürlük ve aynı zamanda büyük bir sorumluluk yükler. Çünkü insan, ne olacağına dair hiçbir önceden belirlenmiş kılavuza sahip değildir; her şeyi kendi eylemleriyle şekillendirir.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Öz-bilinç: İnsanın kendini bilmesi ve farkında olması varoluşçuluğun önemli bir yönüdür ve insanın özünü oluşturma sürecinin bir aracıdır. Ancak, soruda ifade edilen düşüncenin doğrudan felsefi adı değildir.
- B) Özgürlük: Varoluşçuluğun merkezi bir temasıdır ve insanın kendi özünü yaratma sürecinin temel koşuludur. İnsan özgür olduğu için kendi özünü yaratabilir. Ancak, soruda açıklanan "insanın özünü kendi eylemleriyle oluşturduğu düşüncesi"nin felsefi formülasyonu değildir.
- C) Varoluş özden önce gelir: Bu ifade, Sartre'ın bahsettiği temel ilkedir. İnsan önce var olur (varoluş), sonra kendi eylemleriyle özünü (kimliğini, amacını) yaratır. Bu, soruda açıklanan düşünceyi tam olarak karşılar ve varoluşçuluğun temel sloganıdır.
- D) Diyalektik: Felsefede bir tartışma veya akıl yürütme yöntemidir (tez-antitez-sentez gibi), Sartre'ın insan özü hakkındaki bu spesifik düşüncesiyle doğrudan ilgili değildir.
- E) Fenomenolojik indirgeme: Edmund Husserl tarafından geliştirilen ve fenomenolojide kullanılan bir araştırma yöntemidir. Sartre fenomenolojiden etkilenmiş olsa da, bu kavram insanın özünü oluşturma fikrini doğrudan ifade etmez.
Bu nedenle, Jean-Paul Sartre'ın insanın özünü kendi eylemleriyle oluşturduğu düşüncesi, doğrudan "Varoluş özden önce gelir" kavramıyla ilişkilidir.
Cevap C seçeneğidir.
