Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için fizik dersinde öğrendiğimiz temel kuvvet ve hareket yasalarını hatırlamamız gerekiyor. Özellikle Newton'ın hareket yasaları bu konuda bize yol gösterecek.
- Soruda bize bir cisim üzerine etki eden kuvvetlerin bileşkesinin 8 N olduğu söyleniyor. Bileşke kuvvetin 8 N olması, bu kuvvetin sıfır olmadığını gösterir. Yani, cisme etki eden net bir kuvvet vardır.
- Newton'ın İkinci Hareket Yasası'na göre, bir cisme etki eden net kuvvet sıfırdan farklıysa, cisim ivmeli hareket yapar. Bu durumu $F_{net} = m \cdot a$ formülüyle ifade ederiz. Burada $F_{net}$ net kuvvet, $m$ cismin kütlesi ve $a$ cismin ivmesidir.
- Eğer $F_{net} = 8 N$ ise, bu durumda cismin bir ivmesi ($a \neq 0$) olması gerekir. İvme, cismin hızında bir değişiklik olduğu anlamına gelir.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hareket ediyor olabilir: Eğer cisim hızlanıyor veya yavaşlıyorsa, zaten hareket halindedir. Net kuvvet varsa ivme vardır, ivme varsa hız değişimi vardır. Dolayısıyla hareket ediyor olabilir. Bu ifade söylenebilir.
- B) Durmakta olabilir: Bir cismin durmakta olması, hızının sıfır olduğu ve bu hızını koruduğu anlamına gelir. Eğer bir cisim duruyorsa ve durmaya devam ediyorsa, ivmesi sıfırdır ($a = 0$). Newton'ın İkinci Yasası'na göre, ivme sıfırsa net kuvvet de sıfır olmalıdır ($F_{net} = m \cdot 0 = 0$). Ancak soruda net kuvvetin 8 N olduğu belirtilmiştir ($F_{net} = 8 N$). Bu durumda, eğer cisme 8 N'luk bir net kuvvet etki ediyorsa, cisim duramaz; anında hareket etmeye başlar (ivmelenir). Dolayısıyla, cismin durmakta olduğu söylenemez.
- C) Hızlanıyor olabilir: Eğer cisme etki eden net kuvvet, cismin hareket yönüyle aynı yöndeyse, cisim hızlanır. Net kuvvet 8 N olduğuna göre, bu kuvvet cismin hızlanmasına neden olabilir. Bu ifade söylenebilir.
- D) Yavaşlıyor olabilir: Eğer cisme etki eden net kuvvet, cismin hareket yönüne zıt yöndeyse, cisim yavaşlar. Net kuvvet 8 N olduğuna göre, bu kuvvet cismin yavaşlamasına neden olabilir. Örneğin, hareket eden bir cisme ters yönde bir fren kuvveti gibi düşünebiliriz. Bu ifade söylenebilir.
- Sonuç olarak, bir cisme etki eden net kuvvet sıfırdan farklıysa (örneğin 8 N ise), cisim mutlaka ivmeli hareket yapar ve bu durumda duruyor olamaz.
Cevap B seçeneğidir.
