Araştırma etiği, bilimsel çalışmaların dürüstlük, şeffaflık, katılımcı haklarına saygı ve zarardan kaçınma gibi temel prensiplere uygun yürütülmesini sağlayan kurallar bütünüdür. Bu kuralların ihlal edilmesi, araştırmanın güvenilirliğini zedeler ve ciddi sonuçlar doğurabilir. İşte bu tür durumlarda devreye giren kurum:
- A) Etik kurul: Bu seçenek doğru cevaptır. Etik kurullar (veya etik komiteler), araştırma projelerinin etik ilkelere uygunluğunu değerlendirmek, onaylamak ve gerektiğinde etik ihlallerini incelemek üzere kurulmuş bağımsız organlardır. Bir araştırmada etik kuralların ihlal edildiği şüphesi ortaya çıktığında, genellikle ilk ve en yetkili incelemeyi bu kurullar yapar. Görevleri arasında, ihlalin boyutunu tespit etmek, sorumluları belirlemek ve gerekli yaptırım veya düzeltici eylemleri önermek bulunur.
- B) Üniversite senatosu: Üniversite senatosu, üniversitenin en üst akademik karar alma organıdır. Genel politikaları belirler, akademik programları onaylar ve büyük çaplı idari kararlar alır. Ancak, spesifik bir araştırma etiği ihlalini doğrudan ve ilk elden incelemek genellikle senatonun görevi değildir. Senato, etik kurulun raporları veya önerileri doğrultusunda daha üst düzeyde kararlar alabilir veya disiplin süreçlerini başlatabilir.
- C) Araştırma ekibi: Araştırma ekibi, araştırmayı yürüten kişilerdir. Eğer etik ihlali bu ekip tarafından yapıldıysa, kendilerini tarafsız bir şekilde incelemeleri mümkün değildir. Etik kurallar, araştırmacıların kendilerini denetlemesinden ziyade, dışarıdan bağımsız bir denetim mekanizması gerektirir.
- D) Katılımcılar: Araştırma katılımcıları, araştırmanın öznesidir ve etik kurallar onların haklarını korumak için vardır. Katılımcılar bir etik ihlali fark ettiklerinde veya mağdur olduklarında bunu ilgili kurumlara (genellikle etik kurula) bildirebilirler, ancak kendileri bir inceleme organı değildirler.
Cevap A seçeneğidir.
