🎓 KPSS Sayıların yazımı Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, KPSS'de sıkça karşılaşılan sayıların doğru yazımı konusundaki temel kuralları ve dikkat edilmesi gereken noktaları özetlemektedir. Sayıların rakamla mı, yazıyla mı yazılacağı, eklerin nasıl getirileceği gibi önemli başlıkları kapsar.
📌 Rakamla Yazılan Sayılar ve Ekler
Türkçede sayılar genellikle rakamla yazılır. Ancak, bu rakamlara ek getirilirken veya belirli durumlarda yazılırken bazı kurallar vardır.
- Sıra Sayıları: Sıra sayıları rakamla yazıldığında yanına nokta (.) konur veya kesme işaretiyle ek ayrılır.
- Örnek: 1., 2., 3. veya 1'inci, 2'nci, 3'üncü.
- Üleştirme Sayıları: Üleştirme sayıları (paylaştırma) asla rakamla yazılmaz, daima yazıyla belirtilir.
- Yanlış: 2'şer, 3'er.
- Doğru: ikişer, üçer.
- Büyük Sayılar ve Gruplandırma: Dört veya daha çok basamaklı sayılar sondan sayılmak üzere üçerli gruplara ayrılarak yazılır ve aralarına nokta konur. Ancak, para miktarlarında bu kurala uyulmaz.
- Örnek: 1.250, 15.300.250.
- ⚠️ Dikkat: Para miktarlarında nokta kullanılmaz: 1500 TL (doğru), 1.500 TL (yanlış).
- Saat ve Tarihler: Saatler ve tarihler rakamla yazılır. Saatlerde dakika ile saat arasına tek nokta konur. Tarihlerde gün, ay ve yıl arasına nokta konur.
- Örnek: Saat 10.30'da, 29.05.1453.
- 💡 İpucu: Ay adları yazıyla yazıldığında araya nokta konmaz: 29 Mayıs 1453.
- Sayıların Ek Alması: Sayılara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır ve gelen ek sayının okunuşuna göre ünsüz uyumuna uyar.
- Örnek: 1990'da, 8'inci, 2'ye.
- ⚠️ Dikkat: Rakamın son okunuşuna dikkat edin. "2" iki diye okunduğu için "2'ye" olur, "2'a" olmaz.
- Para Miktarları, Ölçüler ve İstatistikler: Bu tür ifadelerde sayılar genellikle rakamla yazılır.
- Örnek: 5 kg, 150 km, %25 zam.
📌 Yazıyla Yazılan Sayılar
Bazı özel durumlarda sayılar rakam yerine yazıyla belirtilir. Bu durumlar genellikle metnin akıcılığı veya belirli standartlar gereği ortaya çıkar.
- Genel Kural: Metin içinde geçen tek kelimelik sayılar (bir, iki, üç...) yazıyla yazılabilir. Daha büyük sayılar genellikle rakamla yazılır.
- Örnek: "Üç elma aldım." yerine "3 elma aldım" da denilebilir, ancak metin akışına göre değişir.
- Çek ve Senetlerde: Ticari belgelerde (çek, senet vb.) sayıların yanlış anlaşılmasını önlemek amacıyla yazıyla yazılması zorunludur ve her basamak ayrı yazılır.
- Örnek: beş yüz elli bin üç yüz kırk iki.
- ⚠️ Dikkat: "Bin dokuz yüz doksan dokuz" gibi sayılar yazıyla yazılırken her kelime ayrı yazılır. "bindokuzyüzdoksandokuz" yanlış bir kullanımdır.
- Oyun Adları: Sayı içeren iskambil oyunları adları yazıyla yazılır.
- Örnek: elli bir, yetmiş bir.
📌 Özel Durumlar ve İşaretler
Sayıların yazımında karşılaşılan bazı özel durumlar ve işaretlerin kullanımı da önemlidir.
- Romen Rakamları: Romen rakamları tarihî olaylarda, yüzyıl adlarında, kitap ve dergi ciltlerinde, önemli şahsiyetlerin adlarından sonra (ikinci, üçüncü anlamında) kullanılır.
- Örnek: II. Dünya Savaşı, XX. yüzyıl, IV. Murat.
- Yüzde ve Binde İşaretleri (% ve ‰): Bu işaretler sayılara bitişik yazılır.
- Örnek: %25, ‰5.
- ⚠️ Dikkat: İşaret ile sayı arasında boşluk bırakılmaz.
- Kesirli Sayılar: Kesirli sayılar yazılırken tam sayı ile kesir arasına virgül konur.
- Örnek: 12,5 (on iki buçuk), 0,75 (sıfır tam yüzde yetmiş beş).
- 💡 İpucu: Okunuşlarında da bu ayrım korunur.
