Sevgili öğrenciler, bu soruda 'açmak' fiilinin hangi cümlede mecaz anlamda kullanıldığını bulmamız isteniyor. Öncelikle 'mecaz anlam' ne demek, onu hatırlayalım:
- Mecaz Anlam: Bir kelimenin veya ifadenin gerçek, temel anlamından tamamen uzaklaşarak, başka bir kavramı veya durumu anlatmak için kullanılmasıdır. Genellikle benzetme yoluyla oluşur ve kelimeye yeni bir anlam yükler.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve 'açmak' fiilinin her bir cümlede hangi anlamda kullanıldığına bakalım:
- A) Kapıyı açtı.
- Burada 'açmak' fiili, kapının kapalı durumdan açık duruma getirilmesi eylemini anlatır. Bu, fiilin gerçek, temel anlamıdır. Fiziksel bir eylemi ifade eder.
- B) Kutuyu açtı.
- Yine 'açmak' fiili, kutunun kapalı halden içindekilere ulaşılabilir hale getirilmesi eylemini ifade eder. Bu da fiilin gerçek, temel anlamıdır. Fiziksel bir eylemdir.
- C) Yeni bir iş yeri açtı.
- Bu cümlede 'açmak' fiili, bir iş yerini "kurmak", "faaliyete geçirmek", "hizmete sokmak" anlamında kullanılmıştır. Bir iş yerini fiziksel olarak bir kapı ya da kutu gibi "açmayız". Burada fiil, gerçek anlamından uzaklaşarak yeni bir anlam kazanmıştır. Bu, mecaz anlamdır.
- D) Gözlerini açtı.
- 'Açmak' fiili, göz kapaklarının kapalı durumdan açık duruma gelmesi eylemini anlatır. Bu da fiilin gerçek, temel anlamıdır. Fiziksel bir eylemdir.
- Gördüğümüz gibi, A, B ve D seçeneklerinde 'açmak' fiili fiziksel bir eylemi, yani gerçek anlamını korurken; C seçeneğinde "kurmak, başlatmak" gibi farklı bir anlamda kullanılarak mecazlaşmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
