2018 YKS Kimya testinde 'Periyodik tabloda aynı grupta bulunan elementler için aşağıdakilerden hangisi ortaktır?' sorusunun doğru cevabı hangisidir?
A) Atom numaraları
B) Değerlik elektron sayıları
C) Atom kütleleri
D) Enerji seviyeleri
Merhaba sevgili öğrenciler!
2018 YKS Kimya testinden gelen bu soruyu adım adım inceleyelim. Soru, periyodik tabloda aynı grupta (yani aynı düşey sütunda) bulunan elementlerin hangi özelliğinin ortak olduğunu soruyor. Periyodik tablo bilgimizi kullanarak seçenekleri değerlendirelim:
- A) Atom numaraları: Atom numarası, bir elementin çekirdeğindeki proton sayısını ifade eder ve periyodik tabloda elementler atom numaralarına göre sıralanır. Aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe atom numarası artar. Örneğin, 1. grupta hidrojenin atom numarası 1 iken, lityumun 3, sodyumun 11'dir. Dolayısıyla, aynı gruptaki elementlerin atom numaraları ortak değildir.
- B) Değerlik elektron sayıları: Değerlik elektronları, bir atomun en dış enerji seviyesinde (katmanında) bulunan elektronlardır ve elementin kimyasal özelliklerini büyük ölçüde belirler. Periyodik tabloda aynı grupta bulunan elementlerin kimyasal özelliklerinin benzer olmasının temel nedeni, genellikle aynı sayıda değerlik elektronuna sahip olmalarıdır. Örneğin, 1. grup elementlerinin (hidrojen hariç) değerlik elektron sayısı 1'dir, 17. grup (halojenler) elementlerinin değerlik elektron sayısı 7'dir. Bu, onların benzer tepkimeler vermesini sağlar. Bu ifade doğrudur.
- C) Atom kütleleri: Atom kütlesi, bir atomun çekirdeğindeki proton ve nötronların toplam kütlesini ifade eder. Atom numarası gibi, aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe atom kütlesi de artar. Dolayısıyla, aynı gruptaki elementlerin atom kütleleri ortak değildir.
- D) Enerji seviyeleri: Enerji seviyeleri (veya katman sayıları), bir atomdaki elektronların bulunduğu yörüngeleri ifade eder. Periyodik tabloda aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru inildikçe elementlerin enerji seviyesi sayısı artar. Örneğin, 1. periyottaki elementin 1 enerji seviyesi varken, 2. periyottaki elementin 2 enerji seviyesi vardır. Aynı periyotta bulunan elementlerin enerji seviyesi sayısı ortaktır, aynı grupta değil. Dolayısıyla, aynı gruptaki elementlerin enerji seviyeleri ortak değildir.
Yukarıdaki analizler sonucunda, aynı grupta bulunan elementler için ortak olan özelliğin değerlik elektron sayıları olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
