Örtük programın temel özelliği nedir?
A) Yazılı olarak belgelenmiş olması
B) Kasıtlı ve planlı bir şekilde uygulanması
C) Resmi müfredatın bir parçası olması
D) Örtük ve dolaylı yollarla öğrencilere aktarılması
Sevgili öğrenciler, bu soru eğitim bilimlerinde önemli bir kavram olan "örtük program"ı anlamamızı istiyor. Örtük program, okullarda öğrencilere resmi müfredatın dışında, genellikle farkında olmadan aktarılan değerler, tutumlar, inançlar ve davranış kuralları bütünüdür. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yazılı olarak belgelenmiş olması: Örtük programın en temel özelliklerinden biri, yazılı olmamasıdır. Resmi müfredat (açık program) yazılı ve belgelenmişken, örtük program okulun atmosferi, kuralları, öğretmenlerin ve yöneticilerin davranışları gibi unsurlarla ortaya çıkar. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Kasıtlı ve planlı bir şekilde uygulanması: Örtük program genellikle kasıtlı ve planlı bir şekilde uygulanmaz. Öğrenciler, okul ortamında deneyimledikleri etkileşimler, gözlemler ve kurallar aracılığıyla bu programın içeriğini öğrenirler. Resmi müfredat planlıdır, örtük program ise daha çok kendiliğinden gelişir. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
- C) Resmi müfredatın bir parçası olması: Örtük program, resmi müfredatın doğrudan bir parçası değildir. Resmi müfredat, ders kitaplarında, öğretim programlarında açıkça belirtilen hedefler ve içeriklerdir. Örtük program ise bu resmi yapının dışında veya onunla birlikte işleyen, ancak resmiyet kazanmamış öğrenmeleri ifade eder. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
- D) Örtük ve dolaylı yollarla öğrencilere aktarılması: Bu ifade, örtük programın tanımını tam olarak yansıtmaktadır. Örtük program, öğrencilere doğrudan ders olarak öğretilmeyen, ancak okulun kültürü, sosyal yapısı, öğretmen-öğrenci ilişkileri, okul kuralları ve beklentileri gibi dolaylı yollarla aktarılan değerler, normlar ve tutumları içerir. Örneğin, sıraya girme, otoriteye saygı, rekabet etme veya iş birliği yapma gibi davranışlar örtük program aracılığıyla öğrenilebilir.
Bu açıklamalar ışığında, örtük programın en temel özelliği, içeriğinin örtük ve dolaylı yollarla öğrencilere aktarılmasıdır.
Cevap D seçeneğidir.
