Aşağıdaki cümlelerin hangisinde doğrudan anlatım kullanılmıştır?
A) Öğretmen, ödevlerini zamanında teslim etmemizi söyledi.
B) "Yarın sınav olacağız," dedi.
C) Arkadaşımın çok çalıştığını biliyordum.
D) Onun başarılı olacağına inanıyorum.
E) Herkesin mutlu olduğu bir ortam hayal ediyordu.
Sevgili öğrenciler, bu soruda doğrudan anlatım kavramını anlamamız gerekiyor. Doğrudan anlatım, bir kişinin sözlerini hiç değiştirmeden, olduğu gibi aktarmaktır. Genellikle tırnak işaretleri (" ") arasına alınır ve aktaran kişinin sözlerinden virgül (,) ile ayrılır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Öğretmen, ödevlerini zamanında teslim etmemizi söyledi. Bu cümlede öğretmenin sözleri değiştirilerek aktarılmıştır. Öğretmen "Ödevlerinizi zamanında teslim edin." demiş olabilir, ancak burada bu sözler dolaylı bir şekilde ifade edilmiştir. Bu, dolaylı anlatımdır.
- B) "Yarın sınav olacağız," dedi. İşte aradığımız cevap! Bu cümlede konuşan kişinin (kim olduğu belirtilmese de) sözleri, tırnak işaretleri içine alınarak, hiç değiştirilmeden, olduğu gibi aktarılmıştır. Bu, tam olarak doğrudan anlatımdır.
- C) Arkadaşımın çok çalıştığını biliyordum. Bu cümlede bir bilgi veya gözlem aktarılıyor. Arkadaşımın söylediği bir söz değil, onun durumu hakkında bir yargı belirtiliyor. Bu da doğrudan anlatım değildir.
- D) Onun başarılı olacağına inanıyorum. Bu cümlede konuşan kişinin kendi düşüncesi ve inancı ifade edilmiştir. Başka birinin sözleri aktarılmamıştır. Bu da doğrudan anlatım değildir.
- E) Herkesin mutlu olduğu bir ortam hayal ediyordu. Bu cümlede bir kişinin hayali veya düşüncesi anlatılıyor. Başka birinin sözleri doğrudan aktarılmamıştır. Bu da doğrudan anlatım değildir.
Bu açıklamalar ışığında, birinin sözlerinin tırnak içinde, olduğu gibi verildiği tek seçenek B'dir.
Cevap B seçeneğidir.
