93 - 28 işlemini zihinden yaparken 93'ten önce 20 çıkarıp sonra 8 çıkarmak yerine, 93'ten 30 çıkarıp 2 eklemek hangi zihinden çıkarma stratejisidir?
A) Onluk bozarak çıkarma
B) Sayıları yuvarlayarak çıkarma
C) Aynı farkı bulma
D) Katlarını kullanma
Sevgili öğrenciler, bu soruda zihinden çıkarma işlemlerini kolaylaştırmak için kullandığımız etkili bir stratejiyi inceliyoruz. Verilen işlem $93 - 28$.
- Öncelikle, soruda bahsedilen stratejiyi adım adım inceleyelim: $93$'ten önce $30$ çıkarılıyor, sonra $2$ ekleniyor. Yani, $93 - 30 + 2$.
- Burada $28$ sayısının yerine $30$ sayısı kullanılmıştır. $28$ sayısı, en yakın onluğa yuvarlandığında $30$ olur. Bu, işlemi zihinden daha kolay yapmamızı sağlar, çünkü $30$ gibi tam onluk sayılarla işlem yapmak genellikle daha basittir.
- $93 - 30 = 63$ işlemini yapmak kolaydır. Ancak biz $28$ çıkarmak isterken, $30$ çıkardık. Yani, gerçekte çıkarmamız gerekenden $2$ fazla çıkarmış olduk ($30 - 28 = 2$).
- Bu fazla çıkardığımız $2$'yi dengelemek için, bulduğumuz sonuca $2$ eklememiz gerekir. Bu yüzden $63 + 2 = 65$ işlemini yaparız.
- Bu stratejinin temelinde, işlemdeki sayılardan birini (genellikle çıkan sayıyı) zihinden daha kolay işlem yapabileceğimiz bir onluğa veya yüzlüğe yuvarlamak yatar. Yuvarlama sonrası yapılan düzeltme (ekleme veya çıkarma), yuvarlamanın neden olduğu farkı ortadan kaldırır.
- Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Onluk bozarak çıkarma: Bu, genellikle yazılı olarak yapılan, birler basamağındaki sayıdan daha büyük bir sayıyı çıkarırken onluktan bir onluk alıp birler basamağına ekleme yöntemidir. Zihinden çıkarma stratejisi olarak bu şekilde bir yuvarlama ve düzeltme içermez.
- B) Sayıları yuvarlayarak çıkarma: Tam olarak bizim uyguladığımız stratejidir. $28$ sayısını $30$'a yuvarlayarak işlemi kolaylaştırdık ve ardından yuvarlamadan kaynaklanan farkı ($2$) ekleyerek sonucu düzelttik. Bu yöntem, sayıları en yakın onluğa veya yüzlüğe yuvarlayarak zihinden işlemleri hızlandırmayı amaçlar.
- C) Aynı farkı bulma: Bu strateji, çıkarma işlemindeki hem eksilen hem de çıkan sayıya aynı sayıyı ekleyerek veya çıkararak farkı değiştirmeden işlemi kolaylaştırmaktır. Örneğin, $93 - 28$ işlemini $(93+2) - (28+2) = 95 - 30$ şeklinde yapmak bu stratejiye örnektir. Bu, soruda açıklanan stratejiden farklıdır.
- D) Katlarını kullanma: Bu strateji genellikle çarpma veya bölme işlemlerinde veya sayıların katları arasındaki ilişkileri bulmada kullanılır. Çıkarma işleminde bu şekilde bir yuvarlama ve düzeltme yöntemiyle doğrudan ilgili değildir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, $28$ sayısını $30$'a yuvarlayıp sonra $2$ ekleyerek yapılan işlem, "Sayıları yuvarlayarak çıkarma" stratejisidir.
Cevap B seçeneğidir.
