1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralına uyulmamıştır?
A) Kitapçıdan beş tane defter aldım.
B) Sınıfın en çalışkanı odur.
C) Ağaçtan düşen elmayı yedi.
D) Yoldaşlık duyguları çok güçlüydü.
Ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralını hatırlayalım: Sürekli sert ünsüzlerden (f, s, ş, h, ç, k, p, t) biriyle biten bir kelimeye, "c, d, g" ünsüzleriyle başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki yumuşak ünsüzler sertleşerek "ç, t, k"ye dönüşür.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Kitapçıdan beş tane defter aldım. "Kitap-çı" kelimesinde "p" sert ünsüzüyle biten "kitap" kelimesine "-cı" eki gelmiş ve ekin başındaki "c" ünsüzü sertleşerek "ç" olmuştur. Burada ünsüz benzeşmesi vardır.
- B) Sınıfın en çalışkanı odur. Bu cümlede ünsüz benzeşmesi kuralına uyan bir kelime bulunmamaktadır.
- C) Ağaçtan düşen elmayı yedi. "Ağaç-tan" kelimesinde "ç" sert ünsüzüyle biten "ağaç" kelimesine "-dan" eki gelmiş ve ekin başındaki "d" ünsüzü sertleşerek "t" olmuştur. Burada ünsüz benzeşmesi vardır.
- D) Yoldaşlık duyguları çok güçlüydü. "Yoldaş-lık" kelimesinde "ş" sert ünsüzüyle biten "yoldaş" kelimesine "-lık" eki gelmiş ve ekin başındaki "l" ünsüzü sertleşerek "k" olmuştur. Burada ünsüz benzeşmesi vardır.
Bu nedenle, ünsüz benzeşmesi kuralına uyulmayan seçenek B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
