f(x) = x² fonksiyonu için aşağıdaki aralıklardan hangisinde fonksiyon azalandır?
Bir fonksiyonun azalan olduğu aralığı bulmak için genellikle iki temel yöntem kullanırız: fonksiyonun grafiğini incelemek veya türevini alarak işaretini analiz etmek. Bu soruda, türev alma yöntemi daha genel ve kesin bir yaklaşımdır.
Bize verilen fonksiyon $f(x) = x^2$ şeklindedir. Bu fonksiyonun grafiği, tepe noktası orijinde $(0,0)$ olan, yukarı doğru açılan bir paraboldür.
Bir fonksiyon, belirli bir aralıkta azalan ise, o aralıktaki $x$ değerleri arttıkça fonksiyonun $f(x)$ değerleri azalır. Grafiksel olarak, soldan sağa doğru ilerlerken grafik aşağı doğru hareket eder.
Matematiksel olarak, bir fonksiyonun azalan olduğu aralığı bulmak için birinci türevinin işaretini inceleriz. Eğer bir aralıkta $f'(x) < 0$ ise, fonksiyon o aralıkta azalandır.
Fonksiyonumuz $f(x) = x^2$ olduğuna göre, türevi şu şekildedir:
$f'(x) = \frac{d}{dx}(x^2) = 2x$
Fonksiyonun azalan olduğu aralığı bulmak için $f'(x) < 0$ eşitsizliğini çözmeliyiz.
$2x < 0$
Bu eşitsizliği çözmek için her iki tarafı 2'ye böleriz:
$x < 0$
$x < 0$ eşitsizliği, $x$ değerlerinin 0'dan küçük olduğu tüm sayıları kapsar. Bu da $(- \infty, 0)$ aralığına karşılık gelir.
Bu aralıkta, örneğin $x = -5$ için $f'(-5) = 2(-5) = -10 < 0$ olduğu için fonksiyon azalandır. Grafiksel olarak da, $x=0$ noktasının solunda parabol aşağı doğru inmektedir.
Bulduğumuz azalan aralık $(- \infty, 0)$'dır. Seçeneklere baktığımızda:
Bu durumda, doğru seçenek A'dır.
Cevap A seçeneğidir.