6. sınıf Ek nedir? Yapım eki ve çekim eki arasındaki fark nedir? Test 1

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-ci" eki meslek bildiren yapım eki olarak kullanılmıştır?

A) Sütçü amca her sabah süt getirirdi.
B) Gözlükçüden yeni bir cam yaptırdım.
C) Bu kitapçıda çok güzel romanlar var.
D) Balıkçı teknesi sabah erkenden açıldı.

Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu birlikte adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım.

Öncelikle "-ci" ekinin ne işe yaradığına bir göz atalım. "-ci" eki, eklendiği kelimeye farklı anlamlar katabilir. Bu anlamlardan biri de meslek bildirmektir. Şimdi şıkları tek tek inceleyelim:

• A) Sütçü amca her sabah süt getirirdi.
• Bu cümlede "sütçü" kelimesi, süt satan veya süt işiyle uğraşan kişiyi ifade ediyor. Yani "-ci" eki burada bir meslek belirtiyor. Bu nedenle doğru cevap olabilir.
• B) Gözlükçüden yeni bir cam yaptırdım.
• Bu cümlede "gözlükçü" kelimesi, gözlük satılan veya tamir edilen yeri ifade ediyor. "-ci" eki burada meslekten ziyade bir dükkan, iş yeri anlamı katmış.
• C) Bu kitapçıda çok güzel romanlar var.
• Bu cümlede "kitapçı" kelimesi, kitap satılan yeri ifade ediyor. Tıpkı "gözlükçü" gibi, burada da "-ci" eki bir dükkan, iş yeri anlamı katmış.
• D) Balıkçı teknesi sabah erkenden açıldı.
• Bu cümlede "balıkçı" kelimesi, balık tutan kişiyi ifade ediyor. Yani "-ci" eki burada bir meslek belirtiyor.

A ve D şıklarında "-ci" eki meslek belirtiyor. Ancak soruda "-ci" ekinin yapım eki olarak kullanıldığı durum soruluyor. "Balık" kelimesi zaten bir isimdir ve "-çı" eki eklendiğinde de isim olmaya devam eder. Yani burada isimden isim yapım eki vardır. Ancak "süt" kelimesi de isimdir ve "-çü" eki eklendiğinde süt satan kişiyi ifade ederek ismin anlamını değiştirir. Bu nedenle A seçeneğinde "-ci" eki meslek bildiren yapım eki olarak kullanılmıştır.

Cevap A seçeneğidir.