Sevgili öğrenciler, eksiltili cümleleri anlamak için öncelikle ne anlama geldiğini öğrenelim.
- Eksiltili Cümle (Kesik Cümle): Yüklemi veya bazı temel ögeleri (özne, nesne vb.) söylenmediği halde anlamı dinleyici veya okuyucu tarafından kolayca tamamlanabilen cümlelerdir. Genellikle günlük konuşmalarda, soru-cevaplarda veya edebi metinlerde kullanılır. Cümlenin eksik kalan kısmı, bağlamdan veya önceki cümleden anlaşılır. Yani, bir cümledeki bazı kelimeler söylenmese bile, ne kastedildiği kolayca anlaşılıyorsa o cümle eksiltilidir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bugün hava çok güzel. Bu cümle, "hava" öznesi ve "güzel" yüklemi ile tam bir yargı bildirmektedir. Hiçbir ögesi eksik değildir. Bu nedenle eksiltili bir cümle değildir.
- B) Sen de mi? İşte bu bir eksiltili cümledir! Bu cümlenin yüklemi eksiktir. Örneğin, bir arkadaşınız "Ben sinemaya gidiyorum." dediğinde siz "Sen de mi?" diye sorarsanız, aslında "Sen de mi sinemaya gidiyorsun?" demek istersiniz. Buradaki "gidiyorsun" yüklemi söylenmese de bağlamdan kolayca anlaşılır. Cümle, bağlam sayesinde anlam kazanır ve eksik ögesi anlaşılır.
- C) Kitabı okudum ve çok beğendim. Bu cümle, "okudum" ve "beğendim" yüklemleriyle iki ayrı yargıyı birleştiren, tam ve kurallı bir cümledir. Her iki yargının da öznesi (ben) ve yüklemi mevcuttur. Eksiltili değildir.
- D) Okula gidiyorum. Bu cümle, "gidiyorum" yüklemi ve gizli öznesi ("ben") ile tam bir yargı bildirmektedir. Hiçbir ögesi eksik değildir. Bu nedenle eksiltili bir cümle değildir.
Gördüğümüz gibi, "Sen de mi?" cümlesi bağlama göre tamamlanabilen bir yüklem eksikliği içerdiği için eksiltili bir cümledir.
Cevap B seçeneğidir.
