17. yüzyıl ıslahatlarında, askeri alanda yapılan düzenlemeler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Yeniçeri ocağını disipline etmek
B) Tımarlı sipahileri güçlendirmek
C) Topçu ocaklarını modernleştirmek
D) Avrupa tarzı ordu kurmak
E) Asker sayısını azaltmak
17. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'nda yapılan ıslahatlar, genellikle bozulmaya başlayan eski düzeni yeniden tesis etme ve "Kanuni Dönemi" gibi parlak zamanlara geri dönme amacı taşımaktaydı. Bu dönemdeki askeri düzenlemeler de büyük ölçüde bu anlayışla şekillenmiştir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yeniçeri ocağını disipline etmek: 17. yüzyılda Yeniçeri Ocağı, disiplinsizlik, isyanlar ve siyasi olaylara karışma gibi sorunlarla boğuşmaktaydı. Bu nedenle, ocağı eski disiplinine kavuşturmak, asker sayısını kontrol altına almak ve siyasetten uzak tutmak, dönemin önemli ıslahat hedeflerinden biriydi. Bu düzenleme yer alır.
- B) Tımarlı sipahileri güçlendirmek: Tımar sistemi, 17. yüzyılda bozulmaya başlamış, tımarların iltizama verilmesi ve nakit ihtiyacının artmasıyla sipahi sayısı ve kalitesi düşmüştü. Bu durum, ordunun ana gücünü oluşturan tımarlı sipahilerin zayıflamasına yol açmıştı. Dönemin ıslahatçıları, tımar sistemini yeniden canlandırmak ve tımarlı sipahileri güçlendirmek için çeşitli girişimlerde bulunmuşlardır. Bu düzenleme yer alır.
- C) Topçu ocaklarını modernleştirmek: Osmanlı ordusunun teknik sınıfları, özellikle Topçu ve Humbaracı ocakları, Avrupa'daki gelişmelere ayak uydurmakta zorlanıyordu. 17. yüzyılda, bu ocakların teknik kapasitesini artırma, yeni silahlar üretme veya mevcutları iyileştirme yönünde sınırlı da olsa çabalar olmuştur. Bu düzenleme yer alır.
- D) Avrupa tarzı ordu kurmak: Avrupa tarzı ordu kurma, yani Batı'nın askeri tekniklerini, eğitim sistemlerini ve örgütlenme biçimlerini doğrudan örnek alarak yeni bir ordu yapısı oluşturma çabaları, ağırlıklı olarak 18. yüzyıl ve sonrasında (özellikle III. Selim ve II. Mahmut dönemlerinde) görülmüştür. 17. yüzyıl ıslahatları daha çok mevcut sistemi iyileştirmeye ve eski gücüne kavuşturmaya yönelikti, radikal bir Batılılaşma veya Avrupa tarzı ordu kurma hedefi taşımıyordu. Bu düzenleme yer almaz.
- E) Asker sayısını azaltmak: Özellikle Yeniçeri Ocağı'nda disiplinsiz ve gereksiz yere artan asker sayısının devlet bütçesi üzerinde büyük bir yük oluşturması ve ordunun kalitesini düşürmesi nedeniyle, asker sayısını azaltma ve orduyu daha nitelikli hale getirme çabaları 17. yüzyıl ıslahatlarının önemli bir parçasıydı. Bu düzenleme yer alır.
Bu bilgiler ışığında, 17. yüzyıl ıslahatlarında askeri alanda yapılan düzenlemeler arasında Avrupa tarzı ordu kurmak yer almaz.
Cevap D seçeneğidir.
