KPSS Sözcükte anlam Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'baş' sözcüğü 'lider, yönetici' anlamında kullanılmıştır?

A) Başı ağrıdığı için ilaç içti.
B) Takımın başı olarak sorumluluk almalı.
C) Masaya başını koyup uyudu.
D) Başını kaldırıp gökyüzüne baktı.
E) Başında şapka ile dolaşıyordu.

Sevgili öğrenciler, bu soruda 'baş' kelimesinin farklı anlamlarını inceleyerek, hangi cümlede 'lider, yönetici' anlamında kullanıldığını bulacağız. 'Baş' kelimesi Türkçede birden fazla anlama gelebilen zengin bir kelimedir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Başı ağrıdığı için ilaç içti.

  Bu cümlede 'baş' kelimesi, insan vücudunun bir organı olan 'kafa' anlamında kullanılmıştır. Yani, fiziksel bir ağrıdan bahsedilmektedir. 'Lider' veya 'yönetici' anlamıyla bir ilgisi yoktur.

• B) Takımın başı olarak sorumluluk almalı.

  İşte aradığımız anlam bu cümlede gizli! Burada 'takımın başı' ifadesi, 'takımın lideri', 'takımın yöneticisi' veya 'takımın sorumlusu' anlamlarına gelmektedir. Bir grubun ya da topluluğun en üstündeki, yönlendiren kişiyi ifade eder. Bu, soruda istenen 'lider, yönetici' anlamıyla birebir örtüşmektedir.

• C) Masaya başını koyup uyudu.

  Bu cümlede de 'baş' kelimesi, tıpkı A seçeneğinde olduğu gibi, insan vücudunun bir parçası olan 'kafa' anlamında kullanılmıştır. Fiziksel bir eylemi ifade eder.

• D) Başını kaldırıp gökyüzüne baktı.

  Yine 'baş' kelimesi, vücudumuzdaki 'kafa' organını ifade etmektedir. Bir yönelme ve bakma eylemiyle ilgilidir, liderlik anlamı taşımaz.

• E) Başında şapka ile dolaşıyordu.

  Bu cümlede de 'baş' kelimesi, şapkanın takıldığı yer olan 'kafa' anlamında kullanılmıştır. Bir nesnenin konumunu belirtir, liderlik veya yöneticilik anlamı yoktur.

Gördüğümüz gibi, 'baş' kelimesi farklı cümlelerde farklı anlamlara gelebilmektedir. Sadece B seçeneğinde 'lider, yönetici' anlamında kullanılmıştır.

Cevap B seçeneğidir.