Hedef (kazanım) ile öğretim yöntemi arasındaki ilişki nasıl olmalıdır?
Sevgili öğrenciler,
Eğitimde başarılı olmanın temelinde, neyi neden yaptığımızı bilmek yatar. Bu soruda da tam olarak bu önemli ilişkiyi inceliyoruz: "Hedef" dediğimiz şeyle, yani öğrencilerimizin neyi öğrenmesini istediğimizle, "öğretim yöntemi" dediğimiz şey, yani bu öğrenmeyi nasıl sağlayacağımız arasındaki ilişkiyi.
Hedefler, bir dersin sonunda veya bir konunun bitiminde öğrencilerin neyi bilmeleri, neyi yapabilmeleri veya hangi becerileri kazanmaları gerektiğini açıkça belirten ifadelerdir. Örneğin, "Öğrenci, fotosentez sürecini kendi cümleleriyle açıklayabilir" bir hedeftir. Hedefler, eğitim sürecinin pusulasıdır; bize nereye gideceğimizi gösterir.
Öğretim yöntemi ise, belirlenen hedeflere ulaşmak için öğretmenin kullandığı yol ve tekniklerdir. Ders anlatma, grup çalışması, proje tabanlı öğrenme, deney yapma, tartışma, oyunlaştırma gibi birçok farklı yöntem olabilir. Öğretim yöntemleri, hedeflere ulaşmak için kullandığımız araçlardır.
Bu ifade doğru değildir. Eğer önce "Ben bugün bir grup çalışması yapacağım" diye karar verir, sonra bu grup çalışmasına uygun bir hedef belirlemeye çalışırsak, asıl öğrenme ihtiyacını gözden kaçırabiliriz. Önce ne öğretmek istediğimize karar veririz, sonra bunu en iyi nasıl öğreteceğimizi düşünürüz. Yani, hedef yöntemi değil, yöntem hedefi takip eder.
İşte bu doğru bir yaklaşımdır! Bir öğretmen olarak önce öğrencilerimin neyi öğrenmesini istediğimi (hedefi) belirlerim. Örneğin, "Öğrenciler, bir problem karşısında yaratıcı çözümler üretebilir" gibi bir hedefim varsa, bu hedefe ulaşmak için en uygun yöntemin beyin fırtınası, proje tabanlı öğrenme veya vaka analizi olabileceğini düşünürüm. Hedefim "Öğrenciler, bir konuyu ezberleyebilir" olsaydı, belki farklı bir yöntem seçerdim. Yani, yöntem bir araçtır ve bu aracı hedefe ulaşmak için seçeriz.
Bu kesinlikle yanlış bir ifadedir. Hedefler ve öğretim yöntemleri birbiriyle sıkı sıkıya bağlıdır. Eğer bağımsız olsalardı, bir öğretmen öğrencilere ne öğreteceğini bilmeden rastgele bir yöntem uygulayabilir veya bir hedef belirleyip bu hedefe ulaşmak için hiçbir yöntem kullanmayabilirdi ki bu da eğitimin amacına aykırıdır. İkisi bir bütünün ayrılmaz parçalarıdır.
Bu da doğru değildir. Öğretim yöntemi, hedeflere ulaşmak için bir yoldur, bir araçtır. Yöntem, hedefin kendisini değiştirmez. Örneğin, hedefiniz "Öğrenciler, kesirlerle toplama işlemi yapabilir" ise, siz bu hedefe ulaşmak için oyun tabanlı bir yöntem de kullansanız, tahtada anlatım yöntemi de kullansanız, hedefiniz hala kesirlerle toplama işlemi yapabilmektir. Yöntem, hedefe ulaşma şeklini etkiler, hedefin içeriğini veya kendisini değiştirmez.
Bu açıklamalar ışığında, eğitim sürecinde neyi öğreteceğimizi belirledikten sonra, bu öğrenmeyi en etkili şekilde nasıl sağlayacağımızı düşünmemiz gerektiğini anlıyoruz.
Cevap B seçeneğidir.