🎓 Tarihlerin yazımı Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, tarihlerin doğru yazımıyla ilgili temel kuralları ve sıkça yapılan hataları ele alarak "Tarihlerin yazımı Test 1" sınavına hazırlanmana yardımcı olacaktır. Tarihleri yazarken noktalama işaretleri, büyük/küçük harf kullanımı ve eklere dikkat etmek oldukça önemlidir.
📌 Tarihlerin Sayılarla Yazımı
Tarihler, gün, ay ve yıl sıralamasıyla yazılırken aralarına nokta (.) veya eğik çizgi (/) konulur. Bu, tarihleri okumayı ve anlamayı kolaylaştıran standart bir yöntemdir.
- Gün, ay ve yıl arasına nokta konulabilir: 15.05.2023
- Gün, ay ve yıl arasına eğik çizgi konulabilir: 15/05/2023
- Ay adı rakamla yazıldığında, tek haneli ayların önüne sıfır (0) konulabilir (isteğe bağlı ama yaygın): 01.01.2024
- Sadece yıl yazılacaksa, herhangi bir noktalama işareti kullanılmaz: 2023
💡 İpucu: Tarihleri yazarken tutarlı olmak önemlidir. Bir metinde nokta kullanmaya başladıysan, genellikle devamında da nokta kullanmaya özen göster.
📌 Ay Adlarının Yazımı
Ay adlarının yazımı, tarihin belirli bir günü veya ayı belirtip belirtmemesine göre değişiklik gösterir. Bu kural, büyük harf kullanımında sıkça karıştırılır.
- Belirli bir tarihle birlikte yazılan ay adları büyük harfle başlar: 29 Mayıs 1453, 19 Mayıs 1919.
- Belirli bir tarih bildirmeyen ay adları küçük harfle başlar: "Her mayıs ayında piknik yaparız.", "Okullar eylül ayında açılır."
- Ay adları rakamla da ifade edilebilir ve bu durumda büyük harf kuralı geçerli değildir (çünkü rakamdır): 19.05.1919
⚠️ Dikkat: "29 Mayıs" derken 'Mayıs' büyük harfle başlar çünkü belirli bir günü belirtir. Ama "gelecek mayıs ayında" derken 'mayıs' küçük harflidir.
📌 Tarihlere Gelen Eklerin Yazımı
Tarihlere gelen ekler, kesme işareti (') ile ayrılır. Bu kural, sayıların veya ay adlarının sonuna eklenen ekler için geçerlidir.
- Yıl rakamlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır ve ek, sayının okunuşuna göre gelir: 1999'da, 2023'ün.
- Ay adlarına gelen ekler, eğer ay adı büyük harfle başlamışsa (belirli bir tarihle birlikteyse) kesme işaretiyle ayrılır: 29 Mayıs'ın, 19 Mayıs'a.
- Ay adı küçük harfle yazılmışsa (belirli bir tarih değilse) kesme işareti kullanılmaz: mayısta, eylülde.
- Sıra sayıları için kullanılan ekler de kesme işaretiyle ayrılır: 2.'nci (ikinci), 5.'inci (beşinci). Ancak tarihlerde gün için genellikle rakam kullanılır, sıra eki nadirdir (örn: 2. gün).
💡 İpucu: Ekleri doğru yazmak için sayının okunuşunu düşün. "1999" (bin dokuz yüz doksan dokuz) dokuz ile bittiği için "-da" eki gelir. "2023" (iki bin yirmi üç) üç ile bittiği için "-ün" eki gelir.
📌 Yüzyılların Yazımı
Yüzyıllar, genellikle Romen rakamlarıyla veya sayı ile ifade edilir. Her iki kullanım da doğrudur ancak Romen rakamları akademik metinlerde daha yaygındır.
- Yüzyıllar Romen rakamlarıyla yazılabilir: XX. yüzyıl (yirminci yüzyıl), XIV. yüzyıl (ondördüncü yüzyıl).
- Yüzyıllar sayıyla da yazılabilir: 20. yüzyıl, 14. yüzyıl.
- Yüzyıl ifadesine gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: XX. yüzyıl'ın, 14. yüzyıl'dan.
⚠️ Dikkat: Romen rakamlarını yazarken büyük harf kullanmaya özen gösterin (örneğin "XX" değil "XX").
📌 Saatlerin Yazımı
Saatler, genellikle sayısal olarak ifade edilir ve dakika ile saat arasına tek nokta (.) konulur. Bu, zaman ifadelerinin netliğini sağlar.
- Saat ve dakika arasına tek nokta konulur: 09.05, 14.30.
- Saatlere gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır ve okunuşa göre eklenir: 09.05'te (dokuz beş geçe), 14.30'da (ondört otuzda).
- Tam saatlere gelen ekler de okunuşa göre gelir: 10.00'da (onda), 17.00'ye (onyediye).
💡 İpucu: Saat ve dakika arasına iki nokta (:) koymak İngilizce kullanımına özgüdür. Türkçede tek nokta kullanılır.