Sevgili öğrenciler, coğrafya dersimizin önemli konularından biri de ovaların oluşum şekilleridir. Bu soruda, Türkiye'deki ovaların kökenlerini ayırt etmemiz isteniyor. Ovalar, oluşumlarına göre farklı türlere ayrılır ve bu türleri bilmek, coğrafi özelliklerimizi anlamak için çok önemlidir.
- Öncelikle, "tektonik kökenli ova" ne anlama geliyor, bunu hatırlayalım. Tektonik ovalar, yer kabuğundaki kırılmalar (fay hatları) ve bu kırılmalar sonucu oluşan çöküntü alanlarının (grabenler) akarsular tarafından taşınan alüvyonlarla dolmasıyla meydana gelen ovalardır. Türkiye'de, özellikle Ege Bölgesi'nde bu tür ovalar oldukça yaygındır.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Bakırçay Ovası: Ege Bölgesi'nde yer alır. Batı Anadolu Fay Sistemi'ne bağlı olarak oluşmuş bir graben ovasıdır. Dolayısıyla tektonik kökenlidir.
- B) Gediz Ovası: Yine Ege Bölgesi'nde, Gediz Nehri'nin aktığı ve Batı Anadolu Fay Sistemi'ne paralel uzanan bir graben ovasıdır. Tektonik kökenlidir.
- C) Büyük Menderes Ovası: Ege Bölgesi'nin en büyük ovalarından biridir. Büyük Menderes Nehri'nin aktığı bu ova da, Batı Anadolu Fay Sistemi'nin oluşturduğu bir graben ovasıdır. Tektonik kökenlidir.
- D) Küçük Menderes Ovası: Büyük Menderes Ovası gibi, Ege Bölgesi'nde yer alır ve Batı Anadolu Fay Sistemi'ne bağlı olarak oluşmuş bir graben ovasıdır. Tektonik kökenlidir.
- E) Çarşamba Ovası: Karadeniz Bölgesi'nde, Samsun il sınırları içerisinde yer alır. Bu ova, Yeşilırmak Nehri'nin denize döküldüğü yerde, taşıdığı alüvyonları biriktirerek oluşturduğu birikinti ovasıdır. Bu tür ovalara "delta ovası" denir. Delta ovaları, akarsu biriktirmesiyle oluştuğu için tektonik kökenli değildir.
Bu bilgiler ışığında, Bakırçay, Gediz, Büyük Menderes ve Küçük Menderes ovaları tektonik kökenli graben ovaları iken, Çarşamba Ovası bir delta ovası olup tektonik kökenli değildir.
Cevap E seçeneğidir.
