6. SINIF FEN BİLİMLERİ 1. DÖNEM 2. ORTAK YAZILI KONU SORU DAĞILIM TABLOSU Test 4

Işığın yansıması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali aynı düzlemde bulunur.
B) Gelme açısı, yansıma açısına eşittir.
C) Normal, yansıtıcı yüzeye dik olarak çizilen hayali bir çizgidir.
D) Gelen ışın ile yansıyan ışın arasındaki açı, normal ile yansıtıcı yüzey arasındaki açıya eşittir.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Işığın yansıması konusu, optiğin temel taşlarından biridir. Bu soruda, yansıma yasaları ve ilgili tanımlar hakkında bilgi birikimimizi test ediyoruz. Şimdi gelin, her bir seçeneği dikkatlice inceleyerek doğru cevabı bulalım:

• A) Gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali aynı düzlemde bulunur.

  Bu ifade, ışığın yansımasının birinci yasasıdır. Yansıma olayını çizerken, gelen ışının, yansıyan ışının ve yansıtıcı yüzeye dik olarak çizilen normalin (hayali çizgi) hep aynı düzlemde (örneğin bir kağıt üzerinde) olduğunu görürüz. Bu, ışığın uzayda nasıl davrandığını açıklayan temel bir kuraldır. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.

• B) Gelme açısı, yansıma açısına eşittir.

  Bu ifade, ışığın yansımasının ikinci yasasıdır. Gelme açısı, gelen ışın ile normal arasındaki açıdır. Yansıma açısı ise yansıyan ışın ile normal arasındaki açıdır. Bu iki açı her zaman birbirine eşittir. Örneğin, ışık 30 derecelik bir açıyla geliyorsa, 30 derecelik bir açıyla yansır. Bu da doğru bir ifadedir.

• C) Normal, yansıtıcı yüzeye dik olarak çizilen hayali bir çizgidir.

  Normal, yansıma olayını açıklarken kullandığımız çok önemli bir referans çizgisidir. Yansıtıcı yüzeyin (ayna gibi) tam olarak ışığın çarptığı noktasına 90 derecelik (dik) açıyla çizilen hayali bir çizgidir. Bu çizgi, açıları ölçmek için bir referans noktası görevi görür. Bu tanım da doğrudur.

• D) Gelen ışın ile yansıyan ışın arasındaki açı, normal ile yansıtıcı yüzey arasındaki açıya eşittir.

  Şimdi bu ifadeyi adım adım inceleyelim:

  • Normal ile yansıtıcı yüzey arasındaki açı her zaman 90 derecedir, çünkü normal yüzeye diktir.
  • Gelen ışın ile yansıyan ışın arasındaki açıya bakalım. Gelme açısı ($\theta_g$) ile yansıma açısı ($\theta_y$) birbirine eşittir ($\theta_g = \theta_y$). Gelen ışın ile yansıyan ışın arasındaki toplam açı ise $\theta_g + \theta_y = 2\theta_g$ olur.
  • Bu ifade, $2\theta_g = 90^\circ$ olduğunu iddia ediyor. Bu durumda gelme açısı $\theta_g = 45^\circ$ olmalıdır.
  • Ancak, gelme açısı her zaman $45^\circ$ olmak zorunda değildir. Işık, yansıtıcı yüzeye farklı açılarla gelebilir (örneğin $30^\circ$, $60^\circ$ vb.). Eğer gelme açısı $30^\circ$ olsaydı, gelen ışın ile yansıyan ışın arasındaki açı $30^\circ + 30^\circ = 60^\circ$ olurdu. Bu durumda $60^\circ \neq 90^\circ$ olurdu.
  • Dolayısıyla, bu ifade genel olarak doğru değildir. Sadece gelme açısının $45^\circ$ olduğu özel bir durumda doğru olur. Işığın yansıması yasaları her durum için geçerli olduğundan, bu ifade yanlıştır.

Yukarıdaki analizler sonucunda, D seçeneğindeki ifadenin yanlış olduğunu görüyoruz.

Cevap D seçeneğidir.