Bir kimya laboratuvarında, iki farklı renksiz ve şeffaf çözelti (X ve Y) karıştırıldığında, karışımın anında bulanıklaştığı ve kabın dibinde beyaz bir katı oluştuğu gözlemlenmiştir. Bu gözlem, çözeltiler arasında bir kimyasal tepkime gerçekleştiğini açıkça göstermektedir.
Bu olayla ilgili olarak aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?
A) Çözeltiler arasında bir asit-baz tepkimesi gerçekleşmiştir.
B) Oluşan katı, gaz çıkışı sonucu oluşmuştur.
C) Bir çözünme-çökelme tepkimesi meydana gelmiş ve bir tuz çökmüştür.
D) Çözeltilerin sıcaklığı yükseldiği için bulanıklık oluşmuştur.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Kimya laboratuvarında yaptığınız bu gözlem, kimyasal tepkimelerin ne kadar ilginç ve görsel olabileceğini gösteren harika bir örnektir. İki renksiz çözeltiyi karıştırdığınızda aniden bulanıklık oluşması ve kabın dibinde beyaz bir katı birikmesi, çözeltiler arasında yeni bir madde oluştuğunun açık bir işaretidir. Şimdi bu olayı adım adım inceleyelim ve doğru yorumu bulalım:
- Olayın Tanımı: İki şeffaf çözelti karıştırıldığında, karışım anında bulanıklaşıyor ve kabın dibinde beyaz bir katı oluşuyor. Bu durum, çözeltilerdeki iyonların bir araya gelerek suda çözünmeyen yeni bir bileşik oluşturduğunu gösterir.
- A) Çözeltiler arasında bir asit-baz tepkimesi gerçekleşmiştir: Asit-baz tepkimeleri genellikle tuz ve su oluşturur. Bazı durumlarda oluşan tuz çözünmeyebilir, ancak bulanıklık ve katı oluşumu doğrudan asit-baz tepkimesinin birincil göstergesi değildir. Bu tepkime türü, gözlemlenen olayın en genel veya en doğru açıklaması olmayabilir.
- B) Oluşan katı, gaz çıkışı sonucu oluşmuştur: Gaz çıkışı olsaydı, karışımda kabarcıklar gözlemlenirdi. Soruda gaz çıkışından bahsedilmiyor, sadece bulanıklık ve katı oluşumu belirtiliyor. Dolayısıyla bu seçenek, gözlemlerle çelişmektedir.
- C) Bir çözünme-çökelme tepkimesi meydana gelmiş ve bir tuz çökmüştür: İşte bu seçenek, gözlemlerimizle mükemmel bir şekilde örtüşüyor! "Bulanıklık", genellikle çok küçük katı parçacıklarının çözelti içinde dağılmasıyla oluşur. "Kabın dibinde beyaz bir katı oluşması" ise, bu katı parçacıklarının birleşerek daha büyük hale gelmesi ve yerçekimi etkisiyle dibe çökmesi, yani çökelme olayıdır. Çökelme tepkimeleri, iki çözeltideki iyonların birleşerek suda çözünmeyen yeni bir iyonik bileşik (genellikle bir tuz) oluşturmasıyla gerçekleşir. Bu yeni, çözünmeyen bileşiğe çökelek denir.
- D) Çözeltilerin sıcaklığı yükseldiği için bulanıklık oluşmuştur: Sıcaklık değişimi bazı maddelerin çözünürlüğünü etkileyebilir, ancak doğrudan "bulanıklık" ve "katı oluşumu"na neden olmaz. Bu gözlemler, yeni bir kimyasal madde oluştuğunu ve bu maddenin çözünmediğini gösterir. Sıcaklık artışı, tepkimenin bir sonucu olabilir ama bulanıklığın nedeni değildir.
Sonuç olarak, iki çözeltinin karıştırılmasıyla aniden bulanıklık oluşması ve kabın dibinde bir katının birikmesi, kimyada çözünme-çökelme tepkimesi olarak adlandırılan bir olayın tipik göstergesidir. Bu tepkimede, çözeltideki iyonlar birleşerek suda çözünmeyen bir tuz (çökelek) oluşturur.
Cevap C seçeneğidir.
