Misakımillî kararlarında yer alan "Siyasi, adli, mali gelişmemize engel olan sınırlamalar kaldırılmalıdır." maddesi ile Büyük Millet Meclisi'nin açılışında vurgulanan "tam bağımsızlık" ilkesi arasındaki en güçlü bağlantı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Her iki durumda da ulusal egemenliğin ön planda tutulması
B) Kapitülasyonların kaldırılması hedefinin ortak olması
C) Azınlık haklarının korunması konusunda uzlaşma sağlanması
D) Sınırların belirlenmesi konusunda aynı görüşü yansıtmaları
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Misakımillî kararlarındaki önemli bir madde ile Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılışında vurgulanan "tam bağımsızlık" ilkesi arasındaki en güçlü bağlantıyı bulmamız isteniyor. Şimdi adım adım inceleyelim:
- Misakımillî Kararlarındaki Maddeyi Anlayalım: "Siyasi, adli, mali gelişmemize engel olan sınırlamalar kaldırılmalıdır." Bu ifade, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde yabancı devletlere verilen ve devletin egemenliğini kısıtlayan ayrıcalıkları, yani "kapitülasyonları" hedef almaktadır. Kapitülasyonlar, Osmanlı'nın siyasi kararlarını etkileyen, adli sistemini zayıflatan ve maliyesini dışa bağımlı hale getiren en büyük engellerden biriydi.
- "Tam Bağımsızlık" İlkesini Anlayalım: Tam bağımsızlık, bir devletin kendi iç ve dış işlerinde hiçbir kısıtlamaya tabi olmadan, kendi iradesiyle hareket edebilmesi demektir. Siyasi, adli, mali ve askeri alanlarda başka devletlerin etkisi altında kalmamak anlamına gelir.
- Bağlantıyı Kuralım: Misakımillî'de belirtilen "siyasi, adli, mali gelişmemize engel olan sınırlamaların kaldırılması" doğrudan kapitülasyonların ortadan kaldırılması anlamına gelir. Kapitülasyonlar var olduğu sürece, bir devletin siyasi, adli ve mali alanlarda tam bağımsız olması mümkün değildir. Dolayısıyla, bu sınırlamaların kaldırılması, tam bağımsızlık ilkesinin hayata geçirilmesinin en temel ve vazgeçilmez şartıdır.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Her iki durumda da ulusal egemenliğin ön planda tutulması: Doğru bir ifade olsa da, Misakımillî'deki spesifik madde ile "tam bağımsızlık" arasındaki *en güçlü ve doğrudan* bağlantıyı tam olarak açıklamaz. Daha genel bir ifadedir.
- B) Kapitülasyonların kaldırılması hedefinin ortak olması: Misakımillî'deki "siyasi, adli, mali gelişmemize engel olan sınırlamalar" ifadesi doğrudan kapitülasyonları işaret eder. Tam bağımsızlık ilkesi de, kapitülasyonlar gibi egemenliği kısıtlayan her türlü ayrıcalığın kaldırılmasını gerektirir. Bu nedenle, kapitülasyonların kaldırılması hedefi, her iki durumun da temelini oluşturan en güçlü bağlantıdır.
- C) Azınlık haklarının korunması konusunda uzlaşma sağlanması: Misakımillî'de azınlık hakları da ele alınmıştır ancak soruda belirtilen madde doğrudan azınlık haklarıyla ilgili değildir. Tam bağımsızlık ilkesi de doğrudan azınlık haklarına odaklanmaz.
- D) Sınırların belirlenmesi konusunda aynı görüşü yansıtmaları: Misakımillî'de sınırlar da belirlenmiştir ancak soruda belirtilen madde "siyasi, adli, mali sınırlamalar"dan bahsetmektedir, coğrafi sınırlardan değil. Bu nedenle, bu da en güçlü bağlantı değildir.
Sonuç olarak, Misakımillî kararlarındaki "siyasi, adli, mali gelişmemize engel olan sınırlamalar kaldırılmalıdır" maddesi, doğrudan kapitülasyonların kaldırılmasını ifade eder. Tam bağımsızlık ilkesi de, bir devletin bu tür dış kısıtlamalardan arınmış olmasını gerektirdiğinden, kapitülasyonların kaldırılması her iki durumun da ortak ve en güçlü hedefidir.
Cevap B seçeneğidir.
