8. sınıf türkçe 1. dönem 2. yazılı 3. senaryo meb Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?

A) Bu konuyu daha detaylı incelemeliyiz.
B) Her zaman dürüst olmaya çalışırım.
C) Yarınki maçı mutlaka izlemeliyiz.
D) Öğrencilerin çoğu sınavda başarılı olamadılar.

Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden anlatım bozukluğu olan cümleyi bulmamız isteniyor. Anlatım bozuklukları, cümlelerin anlamını veya yapısını bozan hatalardır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Bu konuyu daha detaylı incelemeliyiz.

  Bu cümlede herhangi bir anlatım bozukluğu bulunmamaktadır. Sözcükler doğru yerlerde kullanılmış, anlam açık ve dil bilgisi kurallarına uygundur.

• B) Her zaman dürüst olmaya çalışırım.

  Bu cümle de dil bilgisi ve anlam açısından doğrudur. Herhangi bir hata içermemektedir.

• C) Yarınki maçı mutlaka izlemeliyiz.

  Bu cümlede de bir anlatım bozukluğu yoktur. Cümle açık, anlaşılır ve kurallara uygundur.

• D) Öğrencilerin çoğu sınavda başarılı olamadılar.

  İşte anlatım bozukluğu olan cümle budur. Buradaki hata, özne-yüklem uyumsuzluğu kaynaklıdır. Türkçede, özne "çoğu", "birkaçı", "hepsi", "bazıları" gibi belirsizlik zamirleri olduğunda ve bu zamirler bir grubun bir kısmını ifade ettiğinde, yüklemin genellikle tekil olması beklenir. "Çoğu" kelimesi, "büyük bir kısmı" veya "çoğunluk" anlamında tekil bir kavramı temsil eder. Bu nedenle, yüklemin de tekil olması gerekir. Cümlenin doğru şekli:

  • "Öğrencilerin çoğu sınavda başarılı olamadı." şeklinde olmalıdır.

  Bu kurala dikkat etmek, daha doğru ve akıcı bir Türkçe kullanmamızı sağlar.

Cevap D seçeneğidir.