Aşağıdakilerden hangisi, bir yerin coğrafi konumunu belirtmek için kullanılan unsurlardan biri değildir?
A) Enlem ve boylam değerleri
B) Denize olan uzaklığı
C) Nüfus yoğunluğu
D) Yer şekilleri
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir yerin coğrafi konumunu belirtmek için kullanılan unsurları ve kullanılmayan unsurları ayırt etmemiz isteniyor. Coğrafi konum, bir yerin dünya üzerindeki yerini tanımlayan özelliklerin bütünüdür. Bu konum, mutlak (matematiksel) konum ve özel (göreceli) konum olmak üzere iki ana başlıkta incelenir.
- Mutlak Konum (Matematiksel Konum): Bir yerin enlem ve boylam dereceleriyle ifade edilen, dünya üzerinde tek ve kesin olan yeridir.
- Özel Konum (Göreceli Konum): Bir yerin çevresindeki diğer coğrafi özelliklere (denizlere, dağlara, komşu ülkelere, önemli geçitlere vb.) göre belirlenen konumudur.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Enlem ve boylam değerleri: Bu değerler, bir yerin dünya üzerindeki mutlak konumunu (matematiksel konumunu) kesin olarak belirler. Örneğin, İstanbul'un 41° Kuzey enlemi ve 29° Doğu boylamı üzerinde olması, onun coğrafi konumunun temel bir parçasıdır. Dolayısıyla bu, coğrafi konumu belirtmek için kullanılan bir unsurdur.
- B) Denize olan uzaklığı: Bir yerin denize yakınlığı veya uzaklığı, o yerin iklimini, ulaşımını, ekonomik faaliyetlerini (balıkçılık, turizm vb.) doğrudan etkileyen önemli bir özel konum özelliğidir. Örneğin, bir şehrin denize kıyısı olması veya iç bölgelerde yer alması, onun coğrafi konumunu tanımlayan bir unsurdur.
- C) Nüfus yoğunluğu: Nüfus yoğunluğu, bir yerin coğrafi konumunu doğrudan belirten bir unsur değildir. Nüfus yoğunluğu, birim alana düşen insan sayısını ifade eder ve bir yerin demografik (nüfusla ilgili) bir özelliğidir. Bir yerin nerede olduğunu değil, o yerde ne kadar insanın yaşadığını gösterir. Nüfus yoğunluğu, coğrafi konum, iklim, yer şekilleri gibi faktörlerin bir sonucu olabilir, ancak kendisi bir konum belirleyici değildir.
- D) Yer şekilleri: Bir yerin dağlık, ovalık, platoluk veya engebeli olması gibi yer şekilleri, o yerin özel konumunu ve fiziksel coğrafyasını tanımlayan önemli unsurlardır. Yer şekilleri, o bölgenin iklimini, tarım faaliyetlerini, ulaşımını ve yerleşim düzenini etkiler. Dolayısıyla bu da coğrafi konumu belirtmek için kullanılan bir unsurdur.
Sonuç olarak, enlem ve boylam, denize uzaklık ve yer şekilleri bir yerin coğrafi konumunu tanımlayan unsurlarken, nüfus yoğunluğu o yerin demografik bir özelliğidir ve konumunu doğrudan belirtmez.
Cevap C seçeneğidir.
