Osmanlı Devleti'nde Lale Devri'nde yapılan yeniliklerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yeniçeri Ocağı'nın kurulması
B) İlk matbaanın kurulması
C) Divan-ı Hümayun'un kaldırılması
D) Tımar sisteminin uygulanmaya başlanması
E) İlk düzenli ordunun kurulması
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Osmanlı Devleti'nin Lale Devri olarak bilinen döneminde (1718-1730) gerçekleştirilen yeniliklerden birini bulmamız isteniyor. Lale Devri, Pasarofça Antlaşması ile başlayıp Patrona Halil İsyanı ile sona eren, Osmanlı'nın Batı'ya açıldığı, kültürel ve sosyal alanda bazı yeniliklerin yaşandığı bir dönemdir.
- A) Yeniçeri Ocağı'nın kurulması: Yeniçeri Ocağı, Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemlerinde, Orhan Gazi veya I. Murad zamanında (14. yüzyıl) kurulmuştur. Bu, Lale Devri'nden çok daha önceki bir olaydır.
- B) İlk matbaanın kurulması: Osmanlı Devleti'nde İbrahim Müteferrika ve Said Efendi tarafından ilk özel Türk matbaası 1727 yılında kurulmuştur. Bu olay, Lale Devri'nin en önemli kültürel ve bilimsel yeniliklerinden biridir. Bu seçenek doğru olabilir.
- C) Divan-ı Hümayun'un kaldırılması: Divan-ı Hümayun, Osmanlı Devleti'nin en üst yönetim organıydı ve kaldırılması 19. yüzyılda, II. Mahmud döneminde (1826) gerçekleşmiştir. Bu da Lale Devri'nden çok sonraki bir dönemdir.
- D) Tımar sisteminin uygulanmaya başlanması: Tımar sistemi, Osmanlı Devleti'nin kuruluş ve yükselme dönemlerinde, özellikle Fatih Sultan Mehmet döneminde tam anlamıyla şekillenmiş ve uygulanmıştır. Bu sistemin temelleri çok daha eski olup, Lale Devri'nden çok önceye dayanır.
- E) İlk düzenli ordunun kurulması: Osmanlı Devleti'nde ilk düzenli ordular (örneğin Yeniçeriler) kuruluş döneminde ortaya çıkmıştır. Modern anlamda düzenli ordu reformları ise 19. yüzyılda II. Mahmud döneminde (Asakir-i Mansure-i Muhammediye) yapılmıştır. Her iki durumda da Lale Devri ile ilgili değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Lale Devri'nde yapılan yeniliklerden biri, İbrahim Müteferrika tarafından kurulan ilk matbaadır.
Cevap B seçeneğidir.
