10. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı 5. senaryo Test 1

🎓 10. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı 5. senaryo Test 1 - Ders Notu

Bu ders notu, 10. sınıf tarih dersinin 1. dönem 2. yazılı sınavı için hazırlanmıştır. Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemi, yükselişi, duraklaması ve gerileme dönemleri ile ilgili temel bilgileri içermektedir. Ayrıca Avrupa'daki gelişmelerin Osmanlı'ya etkileri de bu notta yer almaktadır.

📌 Osmanlı Devleti'nin Kuruluşu

Osmanlı Devleti, 13. yüzyılın sonlarında Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflamasıyla ortaya çıkan beyliklerden biridir. Osman Gazi tarafından kurulmuştur.

• Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Gazi'dir.
• İlk başkent Bursa'dır.
• Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılmasıyla ortaya çıkmıştır.

💡 İpucu: Kuruluş döneminde fetihler genellikle Bizans İmparatorluğu'na karşı yapılmıştır.

📌 Osmanlı Devleti'nin Yükselişi

Fatih Sultan Mehmet ile başlayan ve Kanuni Sultan Süleyman ile zirveye ulaşan dönemdir. Bu dönemde Osmanlı Devleti, bir dünya gücü haline gelmiştir.

• İstanbul, Fatih Sultan Mehmet tarafından fethedilmiştir (1453).
• Kanuni Sultan Süleyman dönemi, Osmanlı Devleti'nin en parlak dönemidir.
• Denizlerde ve karalarda önemli zaferler kazanılmıştır.

⚠️ Dikkat: Yükseliş döneminde devletin sınırları genişlemiş, ekonomik ve kültürel olarak büyük bir gelişme yaşanmıştır.

📌 Osmanlı Devleti'nin Duraklaması

17. yüzyılda başlayan ve Karlofça Antlaşması (1699) ile belirginleşen dönemdir. İç ve dış sorunlar artmıştır.

• İç isyanlar (Celali İsyanları) yaşanmıştır.
• Ordunun gücü azalmıştır.
• Ekonomik sıkıntılar baş göstermiştir.

💡 İpucu: Duraklama döneminde ıslahatlar yapılmaya çalışılsa da, kalıcı çözümler bulunamamıştır.

📌 Osmanlı Devleti'nin Gerilemesi

18. yüzyılda başlayan ve Osmanlı Devleti'nin toprak kayıplarıyla belirginleşen dönemdir. Avrupa'daki gelişmelerin etkisiyle devlet daha da zayıflamıştır.

• Toprak kayıpları artmıştır (Örn: Kırım'ın kaybedilmesi).
• Avrupa devletlerinin etkisi artmıştır.
• Devleti kurtarmak için ıslahatlar yapılmıştır (Örn: Nizam-ı Cedid).

⚠️ Dikkat: Gerileme döneminde Avrupa'daki gelişmeler (Rönesans, Reform, Sanayi Devrimi) Osmanlı Devleti'ni olumsuz etkilemiştir.

📌 Avrupa'daki Gelişmelerin Osmanlı'ya Etkileri

Rönesans, Reform, Coğrafi Keşifler ve Sanayi Devrimi gibi Avrupa'daki önemli gelişmeler Osmanlı Devleti'ni siyasi, ekonomik ve sosyal alanlarda etkilemiştir.

• Rönesans ve Reform, Avrupa'da bilimsel ve düşünsel gelişmelere yol açmış, Osmanlı Devleti bu gelişmelere ayak uyduramamıştır.
• Coğrafi Keşifler, Osmanlı ticaret yollarının önemini azaltmış ve ekonomik kayıplara neden olmuştur.
• Sanayi Devrimi, Avrupa'da üretimin artmasına ve Osmanlı ekonomisinin rekabet gücünün azalmasına yol açmıştır.

📝 Not: Avrupa'daki gelişmeler Osmanlı Devleti'nin zayıflamasına katkıda bulunmuş ve devletin modernleşme çabalarına girmesine neden olmuştur.