10. sınıf biyoloji 1. dönem 2. yazılı 3. senaryo Test 1

Kemosentez ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Sadece ökaryot hücrelerde gerçekleşir.
B) Işık enerjisi kullanılır.
C) Organik maddelerden inorganik madde sentezlenir.
D) Kimyasal enerji kullanılır.
E) Mitokondride gerçekleşir.

Kemosentez konusunu anlamak için öncelikle ne olduğuna ve hangi canlılar tarafından yapıldığına odaklanalım. Kemosentez, bazı bakteri ve arke gibi canlıların, ışık enerjisi yerine kimyasal enerjiyi kullanarak organik madde üretmesidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Sadece ökaryot hücrelerde gerçekleşir.

  Bu ifade yanlıştır. Kemosentez prokaryot canlılarda, özellikle de bazı bakteri ve arke türlerinde gerçekleşir. Ökaryotlar kemosentez yapmazlar.

• B) Işık enerjisi kullanılır.

  Bu ifade de yanlıştır. Kemosentezin temel özelliği, ışık enerjisi yerine kimyasal enerjinin kullanılmasidir. Fotosentezde ışık enerjisi kullanılır, kemosentezde ise kimyasal enerji.

• C) Organik maddelerden inorganik madde sentezlenir.

  Bu ifade yanlıştır. Kemosentezde inorganik maddelerden (örneğin karbondioksit ve su) organik madde (örneğin glikoz) sentezlenir. Yani, inorganikten organige bir dönüşüm söz konusudur.

• D) Kimyasal enerji kullanılır.

  Bu ifade doğrudur. Kemosentezin tanımı gereği, canlılar inorganik maddeleri okside ederek elde ettikleri kimyasal enerjiyi kullanarak organik madde sentezlerler. Örneğin, bazı bakteriler hidrojen sülfürü ($H_2S$) okside ederek enerji elde ederler ve bu enerjiyi karbondioksiti ($CO_2$) şekere dönüştürmek için kullanırlar.

• E) Mitokondride gerçekleşir.

  Bu ifade yanlıştır. Kemosentez prokaryot hücrelerde gerçekleştiği için mitokondri gibi organellere ihtiyaç duymaz. Prokaryotların hücrelerinde zarlı organeller bulunmaz.

Bu açıklamalar ışığında, doğru cevabın D seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap D seçeneğidir.