Aşağıdakilerden hangisi bir önerme değildir?
A) İstanbul Türkiye'nin en kalabalık şehridir.
B) Bütün insanlar ölümlüdür.
C) Keşke sınavlar daha kolay olsa!
D) Su 100 derecede kaynar.
E) Güneş Dünya'nın etrafında döner.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, mantık biliminin temel kavramlarından biri olan "önerme" kavramını anlamamız gerekiyor. Bir cümlenin önerme olup olmadığını belirlemek için şu adımları izleyelim:
- Önerme Nedir?
Bir önerme, doğru ya da yanlış kesin bir yargı bildiren cümledir. Yani, bir cümlenin önerme olabilmesi için, o cümlenin ya tamamen doğru ya da tamamen yanlış olduğu net bir şekilde belirlenebilmelidir. Aynı anda hem doğru hem de yanlış olamaz. Dilek, istek, emir, soru, ünlem cümleleri bir yargı bildirmediği için önerme değildir.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) İstanbul Türkiye'nin en kalabalık şehridir.
Bu cümle doğru bir yargı bildirmektedir. İstanbul gerçekten de Türkiye'nin en kalabalık şehridir. Doğruluk değeri "doğru" olduğu için bu bir önermedir.
- B) Bütün insanlar ölümlüdür.
Bu cümle de doğru bir yargı bildirmektedir. Bütün insanlar ölümlüdür. Doğruluk değeri "doğru" olduğu için bu da bir önermedir.
- C) Keşke sınavlar daha kolay olsa!
Bu cümle bir dilek veya temenni ifade etmektedir. Bu cümlenin doğru mu yoksa yanlış mı olduğunu söyleyemeyiz. Bir yargı bildirmediği için bu bir önerme değildir.
- D) Su 100 derecede kaynar.
Bu cümle, standart atmosfer basıncında suyun 100 derecede kaynadığı bilgisini veren, doğru bir yargıdır. Doğruluk değeri "doğru" olduğu için bu bir önermedir.
- E) Güneş Dünya'nın etrafında döner.
Bu cümle yanlış bir yargı bildirmektedir. Gerçekte Dünya Güneş'in etrafında döner. Ancak, yanlış bir yargı bildirmesi, onun önerme olmasını engellemez. Çünkü bir doğruluk değeri (yanlış) vardır. Bu da bir önermedir.
Yukarıdaki analizlere göre, "Keşke sınavlar daha kolay olsa!" cümlesi bir dilek cümlesi olduğu ve doğru ya da yanlış olarak değerlendirilemediği için bir önerme değildir.
Cevap C seçeneğidir.
