Bir yazar, sosyal medya hesabından şu paylaşımı yapmıştır:
'Dün, tarihi Yalı'yı gezerken Boğaz'ın eşsiz güzelliği bir kez daha büyüledi beni. Özellikle bahar aylarında İstanbul'un bu nadide köşesi, ziyaretçilerine huzur veriyor. Keşke herkes buradaki atmosferi deneyimlese!'
Bu metinde yer alan yazım yanlışının doğru hali aşağıdakilerden hangisidir?
A) tarihi yalı, boğaz'ın
B) Tarihi Yalı'yı, Boğaz'ın
C) tarihi yalı'yı, Boğaz'ın
D) Tarihi yalı'yı, boğaz'ın
E) tarihî Yalı'yı, boğaz'ın
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu sorumuzda, bir metinde yer alan yazım yanlışını bulup doğru halini işaretlememiz isteniyor. Metni dikkatlice okuyalım ve yazım kuralları açısından inceleyelim:
Metin: "Dün, tarihi Yalı'yı gezerken Boğaz'ın eşsiz güzelliği bir kez daha büyüledi beni. Özellikle bahar aylarında İstanbul'un bu nadide köşesi, ziyaretçilerine huzur veriyor. Keşke herkes buradaki atmosferi deneyimlese!"
- İlk inceleyeceğimiz ifade: "tarihi Yalı'yı"
- Metinde bahsedilen "Yalı", genel bir yalıdan ziyade, yazarın ziyaret ettiği belirli, özel bir tarihi yapıyı ifade etmektedir. Bu tür özel, tekil ve bilinen yer adları özel isim kabul edilir.
- Özel isimlerin ilk harfi büyük yazılır. Eğer özel ismin içinde yer alan bir sıfat da o özel ismin ayrılmaz bir parçası haline gelmişse, o sıfat da büyük harfle başlar. "Tarihi Yalı" ifadesi, belirli bir tarihi yapıyı nitelediği ve adlandırdığı için "Tarihi" kelimesi de büyük harfle başlamalıdır.
- Özel isimlere gelen çekim ekleri (hal ekleri, iyelik ekleri vb.) kesme işaretiyle (') ayrılarak yazılır. Burada "Yalı" özel ismine gelen "-yı" eki doğru bir şekilde kesme işaretiyle ayrılmıştır.
- Bu durumda, "tarihi Yalı'yı" ifadesinin doğru yazımı "Tarihi Yalı'yı" olmalıdır.
- İkinci inceleyeceğimiz ifade: "Boğaz'ın"
- "Boğaz" kelimesi, metinde İstanbul Boğazı'nı kastettiği için coğrafi bir özel isimdir.
- Özel isimler her zaman büyük harfle başlar.
- Özel isimlere gelen çekim ekleri kesme işaretiyle (') ayrılarak yazılır. Burada "Boğaz" özel ismine gelen "-ın" eki doğru bir şekilde kesme işaretiyle ayrılmıştır.
- Bu durumda, "Boğaz'ın" ifadesi metinde zaten doğru yazılmıştır.
Şimdi seçenekleri inceleyelim ve bulduğumuz doğru yazımlarla karşılaştıralım:
- A) tarihi yalı, boğaz'ın (Hem "tarihi yalı" hem de "boğaz" yanlış yazılmıştır.)
- B) Tarihi Yalı'yı, Boğaz'ın (Hem "Tarihi Yalı'yı" hem de "Boğaz'ın" doğru yazılmıştır.)
- C) tarihi yalı'yı, Boğaz'ın ( "tarihi yalı'yı" yanlış yazılmıştır.)
- D) Tarihi yalı'yı, boğaz'ın (Hem "yalı" hem de "boğaz" yanlış yazılmıştır.)
- E) tarihî Yalı'yı, boğaz'ın ( "tarihî" kelimesindeki inceltme işareti bu bağlamda zorunlu değildir ve "boğaz" yanlış yazılmıştır.)
Yukarıdaki analizler sonucunda, metindeki yazım yanlışının doğru halini içeren seçenek B'dir.
Cevap B seçeneğidir.
