Yazım kuralları KPSS çıkmış sorular Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

A) Uzay araştırmaları için yeni bir gözlem evi kurulması planlanıyor.
B) Bugünkü dersimiz, dil bilgisi kurallarını baştan sona ele alıyor.
C) Eskişehir'de tanıştığı vurdumduymaz biriyle asla anlaşamadı.
D) Yemekte karnıyarık ve pilav vardı, hepsi çok lezzetliydi.
E) Çocukken suçiçeği geçirdiği için bağışıklık kazanmıştı.

Sevgili öğrenciler, bu soruda birleşik kelimelerin doğru yazımını bulmamız isteniyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim ve kuralları hatırlayalım.

• A) Uzay araştırmaları için yeni bir gözlem evi kurulması planlanıyor.

  Bu cümlede yer alan "gözlem evi" kelimesi, birleşik bir kelimedir. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, "ev" kelimesiyle kurulan bazı birleşik kelimeler bitişik yazılırken (örneğin; aşevi, huzurevi, yayınevi), bazıları ayrı yazılır (örneğin; öğretmen evi, ordu evi, gözlem evi). "Gözlem evi" ayrı yazılması gereken bir birleşik kelimedir. Cümlede "gözlemevi" şeklinde bitişik yazıldığı için burada bir yazım yanlışı yapılmıştır.

• B) Bugünkü dersimiz, dil bilgisi kurallarını baştan sona ele alıyor.

  Bu cümlede "dil bilgisi" birleşik kelimesi bulunmaktadır. "Dil bilgisi" gibi ikinci kelimenin anlamı değişmediği veya tür adı olarak kaldığı durumlarda birleşik kelimeler ayrı yazılır. Bu cümlede "dil bilgisi" doğru bir şekilde ayrı yazılmıştır. Ayrıca "bugünkü" ve "baştan sona" ifadelerinin yazımında da bir yanlışlık yoktur.

• C) Eskişehir'de tanıştığı vurdumduymaz biriyle asla anlaşamadı.

  "Vurdumduymaz" kelimesi, fiilimsilerle kurulan ve anlamca kalıplaşmış birleşik kelimelerden biridir. Bu tür kelimeler bitişik yazılır. "Vurdumduymaz" (duyarsız, ilgisiz anlamında) kelimesi cümlede doğru bir şekilde bitişik yazılmıştır.

• D) Yemekte karnıyarık ve pilav vardı, hepsi çok lezzetliydi.

  "Karnıyarık" kelimesi, ikinci kelimesi veya her iki kelimesi de gerçek anlamını yitirip yeni bir kavramı karşılayan birleşik kelimelerdendir. Bir yemek adı olan "karnıyarık" bitişik yazılır. Cümlede doğru bir şekilde bitişik yazılmıştır.

• E) Çocukken suçiçeği geçirdiği için bağışıklık kazanmıştı.

  "Suçiçeği" kelimesi bir hastalık adıdır. Hastalık adları genellikle bitişik yazılır (örneğin; kuşpalazı, itdirseği). "Suçiçeği" kelimesi de cümlede doğru bir şekilde bitişik yazılmıştır.

Yukarıdaki açıklamalara göre, birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili yanlışlık yapılan cümle A seçeneğidir.

Cevap A seçeneğidir.