Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı veya kısaltmalara gelen eklerin kullanımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) TBMM'nin yeni yasama dönemi yarın başlıyor.
B) TÜBİTAK'tan onay alan proje ekibi çalışmalarına başladı.
C) KG'dan fazla yük taşıyan araçların geçişine izin verilmiyor.
D) Dr. Ayşe Yılmaz, seminerde önemli bilgiler paylaştı.
E) PTT'ye giderek kargomu teslim aldım.
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Türkçede kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara gelen eklerin doğru kullanımıyla ilgili bir yanlışlık olup olmadığını bulmamız isteniyor. Kısaltmalara ek getirilirken dikkat etmemiz gereken temel kural, genellikle kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre ek getirmektir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) TBMM'nin yeni yasama dönemi yarın başlıyor.
- Kısaltma: TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi)
- Kısaltmanın son harfi: M (okunuşu "me")
- Gelen ek: "-nin"
- "M" harfine göre "-nin" eki doğru gelmiştir. (TBMM'nin okunuşu "te-be-me-me'nin")
- Bu kullanım doğrudur.
- B) TÜBİTAK'tan onay alan proje ekibi çalışmalarına başladı.
- Kısaltma: TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu)
- Kısaltmanın son harfi: K (okunuşu "ka")
- Gelen ek: "-tan"
- "K" harfine göre "-tan" eki doğru gelmiştir. (TÜBİTAK'tan okunuşu "tü-bi-tak'tan")
- Bu kullanım doğrudur.
- C) KG'dan fazla yük taşıyan araçların geçişine izin verilmiyor.
- Kısaltma: KG (Kilogram)
- Kısaltmanın son harfi: G (okunuşu "ge")
- Gelen ek: "-dan"
- Kısaltmanın son harfi "G" (ge) olduğu için, bu kısaltmaya getirilecek ekin "KG'den" şeklinde olması gerekirdi. "-dan" eki, "kilogram" kelimesinin tamamının okunuşuna göre getirilmiştir, ancak kısaltmalarda genellikle kısaltmanın kendisinin okunuşu esas alınır.
- Bu kullanım yanlıştır. Doğrusu "KG'den" olmalıdır.
- D) Dr. Ayşe Yılmaz, seminerde önemli bilgiler paylaştı.
- Kısaltma: Dr. (Doktor)
- Bu tür unvan kısaltmalarında (sonunda nokta bulunanlarda) ek, kelimenin tamamının okunuşuna göre getirilir. Ancak bu cümlede "Dr." kısaltmasına herhangi bir ek gelmemiştir, sadece bir unvan olarak kullanılmıştır.
- Bu kullanım doğrudur.
- E) PTT'ye giderek kargomu teslim aldım.
- Kısaltma: PTT (Posta Telgraf Telefon)
- Kısaltmanın son harfi: T (okunuşu "te")
- Gelen ek: "-ye"
- "T" harfine göre "-ye" eki doğru gelmiştir. (PTT'ye okunuşu "pe-te-te'ye")
- Bu kullanım doğrudur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "KG'dan" ifadesinde kısaltmaya gelen ekin yanlış kullanıldığı açıkça görülmektedir. Kısaltmanın son harfinin okunuşu "ge" olduğu için ek "-den" olmalıydı.
Cevap C seçeneğidir.
