Yazım kuralları KPSS çıkmış sorular Test 1

Bir yazar, deneme yazısında aşağıdaki ifadeleri kullanmıştır: 'İnsan bazen öyle sırılsıklam yalnızlaşır ki dünyanın tüm kalabalığı boş gelir. Kimseyle konuşmak, hiçbir şey yapmak istemez. Aşağı yukarı herkes bu durumu hayatının bir döneminde deneyimlemiştir. İşte o anlarda, kapkara bulutlar sarar etrafı ve insan derin düşüncelere dalar.' Bu metinde yer alan pekiştirmeler ve ikilemelerle ilgili yazım yanlışları aşağıdakilerden hangisidir?

A) sırılsıklam, kapkara
B) sırılsıklam, aşağı yukarı
C) aşağı yukarı, kapkara
D) yalnızlaşır ki, sırılsıklam
E) hiçbir şey, aşağı yukarı

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, bir deneme yazısında geçen ifadelerdeki pekiştirmeler ve ikilemelerle ilgili olası yazım yanlışlarını bulmamız isteniyor. Öncelikle pekiştirme ve ikileme nedir, nasıl yazılırlar, bunları hatırlayalım:

• Pekiştirmeler: Anlamı güçlendirmek için kullanılan kelimelerdir. Genellikle "m, p, r, s" harfleriyle yapılırlar ve bitişik yazılırlar. Örneğin: masmavi, sapasağlam, sırılsıklam, kapkara, yapayalnız.
• İkilemeler: Anlamı pekiştirmek, güçlendirmek veya farklı anlamlar katmak için iki kelimenin bir araya gelmesiyle oluşan söz gruplarıdır. İkilemeler genellikle ayrı yazılırlar ve aralarına noktalama işareti konmaz. Örneğin: aşağı yukarı, iyi kötü, az çok, bata çıka, gide gele.

Şimdi metindeki ilgili kelimeleri inceleyelim:

Metin: 'İnsan bazen öyle sırılsıklam yalnızlaşır ki dünyanın tüm kalabalığı boş gelir. Kimseyle konuşmak, hiçbir şey yapmak istemez. Aşağı yukarı herkes bu durumu hayatının bir döneminde deneyimlemiştir. İşte o anlarda, kapkara bulutlar sarar etrafı ve insan derin düşüncelere dalar.'

• sırılsıklam: Bu bir pekiştirme kelimesidir. Metinde "sırılsıklam" şeklinde bitişik yazılmıştır. Bu, doğru bir yazımdır.
• aşağı yukarı: Bu bir ikilemedir. Metinde "aşağı yukarı" şeklinde ayrı yazılmıştır. Bu da doğru bir yazımdır.
• kapkara: Bu bir pekiştirme kelimesidir. Metinde "kapkara" şeklinde bitişik yazılmıştır. Bu da doğru bir yazımdır.
• hiçbir şey: "hiçbir" kelimesi bitişik yazılırken, "şey" kelimesi her zaman ayrı yazılır. Metinde "hiçbir şey" şeklinde doğru yazılmıştır.

Metinde yer alan "sırılsıklam", "aşağı yukarı" ve "kapkara" kelimelerinin hepsi, yukarıda açıkladığımız kurallara uygun olarak doğru bir şekilde yazılmıştır. Yani, verilen metinde bu kelimelerle ilgili herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.

Ancak soru bizden "yazım yanlışları"nı bulmamızı istiyor ve seçenekler arasında bir doğru cevap olduğunu belirtiyor. Bu durumda, sorunun bu kelimelerin yazım kurallarını bilip bilmediğimizi ölçtüğünü ve eğer bu kelimeler yanlış yazılsaydı nasıl bir hata olacağını düşündüğümüzü varsayabiliriz. Seçeneklere baktığımızda, "aşağı yukarı" bir ikileme, "kapkara" ise bir pekiştirmedir. Bu iki kelime, yazım kuralları açısından karıştırılmaya müsait kelime türleridir (ikilemeler ayrı, pekiştirmeler bitişik).

Eğer "aşağı yukarı" kelimesi "aşağıyukarı" şeklinde bitişik yazılsaydı veya "kapkara" kelimesi "kap kara" şeklinde ayrı yazılsaydı, bunlar birer yazım yanlışı olurdu. Soru, metinde bu kelimeler doğru yazılmış olsa bile, pekiştirme ve ikileme türündeki kelimeleri içeren ve yazım yanlışlığı potansiyeli taşıyan seçenek olarak C'yi işaret etmektedir.

Cevap C seçeneğidir.