Bir grup öğrenci, çevre bilinci oluşturmak amacıyla bir broşür hazırlamaktadır. Broşürde, geri dönüşümün önemi ve nasıl yapılması gerektiği anlatılmaktadır. Broşürün içeriğindeki yazım kurallarına özellikle dikkat edilmesi gerekmektedir. Aşağıdaki cümlelerden hangisi, yazım kuralları açısından herhangi bir yanlışlık içermemektedir?
A) Geri dönüşüm sayesinde geleceğe yatırım yaparızki bu çok önemli.
B) Her birey çevreye karşı duyarlı olmalı dır.
C) Plastik atıkları ayrı biriktirmeliyiz.
D) Kâğıtları evden alıp geri dönüşüme götürücez.
E) Gezegenimizi korumak hepimizin görevidir.
Sevgili öğrenciler, bir broşür hazırlarken içeriğin doğru ve etkili olması kadar, yazım kurallarına uygun olması da çok önemlidir. Çünkü doğru yazım, mesajınızın daha anlaşılır ve güvenilir olmasını sağlar. Şimdi gelin, seçeneklerdeki cümleleri yazım kuralları açısından tek tek inceleyelim:
- A) Geri dönüşüm sayesinde geleceğe yatırım yaparızki bu çok önemli.
- Bu cümlede "yaparızki" kelimesinde bir yazım yanlışı bulunmaktadır. Türkçede "-ki" bağlacı, genellikle ayrı yazılır. Eğer bir kelimeye bitişik yazılıyorsa, o kelimenin anlamını pekiştirir veya kalıplaşmış bir ifade olur. Burada "ki" bağlaç görevindedir ve ayrı yazılması gerekir. Doğrusu "yaparız ki" şeklinde olmalıdır.
- B) Her birey çevreye karşı duyarlı olmalı dır.
- Bu cümlede "olmalı dır" ifadesinde bir yazım yanlışı vardır. Türkçede ek fiil olan "-dır / -dir" (geniş zaman eki), geldiği kelimeye bitişik yazılır. Bu nedenle doğrusu "olmalıdır" şeklinde olmalıdır.
- C) Plastik atıkları ayrı biriktirmeliyiz.
- Bu cümleyi dikkatlice incelediğimizde, herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır. Tüm kelimeler doğru yazılmış, ekler ve bağlaçlar yerli yerindedir.
- D) Kâğıtları evden alıp geri dönüşüme götürücez.
- Bu cümlede "götürücez" kelimesinde bir yazım yanlışı bulunmaktadır. Bu ifade, konuşma dilinde sıkça kullanılan bir kısaltma olsa da, yazı dilinde doğru değildir. "Götüreceğiz" şeklinde yazılması gerekmektedir. Türkçede "-ecek / -acak" gelecek zaman eki, konuşma dilinde bazen farklı telaffuz edilse de, yazıda doğru haliyle kullanılmalıdır. Ayrıca "Kâğıtları" kelimesindeki düzeltme işareti (şapka) doğru kullanılmıştır.
- E) Gezegenimizi korumak hepimizin görevidir.
- Bu cümlede de yazım kuralları açısından herhangi bir yanlışlık bulunmamaktadır. Tüm kelimeler doğru yazılmış, ekler ve bağlaçlar yerli yerindedir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, A, B ve D seçeneklerinde yazım yanlışları olduğunu görüyoruz. C ve E seçenekleri ise yazım kurallarına tamamen uygundur. Ancak soruda "hangisi" denilerek tek bir doğru cevap istendiği için, seçenekler arasında en net ve kesin olarak doğru olanı seçmemiz gerekir. Bu durumda C seçeneği, yazım kuralları açısından hiçbir yanlışlık içermemektedir.
Cevap C seçeneğidir.
