Yazım kuralları KPSS çıkmış sorular Test 2

Bir tarihçi, genç araştırmacılara Osmanlı Dönemi belgelerini incelerken dikkat etmeleri gereken noktaları anlatan bir seminer vermektedir. Seminerde, özellikle o döneme ait kişi, yer ve eser adlarının yazımındaki hassasiyet vurgulanmıştır. Aşağıdaki cümlelerden hangisi, bu tür bir belge incelemesinde "yazım yanlışı içermeyen" bir ifade olarak kabul edilebilir?

A) Fatih Sultan Mehmet'in Ayasofya'ya Vakfettiği eserler incelendi.
B) Kanuni Sultan Süleyman zamanında Divan-ı Hümayun önemli kararlar alırdı.
C) Topkapı Sarayı'nda ki Harem bölümü turistlerin ilgisini çekiyor.
D) Yenişehir mahallesinde ki eski bir kütüphane restore edildi.
E) Bu savaşta, Kara denizdeki donanmanın stratejik rolü büyüktü.

Sevgili öğrenciler, tarih belgelerini incelerken en önemli noktalardan biri, kişi, yer ve eser adları gibi özel isimlerin ve terimlerin doğru yazımıdır. Bu tür belgelerdeki en ufak bir yazım hatası bile anlam kaymalarına veya yanlış yorumlamalara yol açabilir. Şimdi, verilen seçenekleri bu hassasiyetle tek tek inceleyelim:

• A) Fatih Sultan Mehmet'in Ayasofya'ya Vakfettiği eserler incelendi.

  Bu cümlede "Fatih Sultan Mehmet" ve "Ayasofya" özel isimler olduğu için doğru yazılmıştır. Ancak, "Vakfettiği" kelimesi bir fiildir (vakfetmek fiilinin çekimli hali) ve özel isim olmadığı için cümlenin ortasında büyük harfle başlamamalıdır. Doğru yazımı "vakfettiği" şeklinde küçük harfle olmalıdır. Bu nedenle bu seçenekte yazım yanlışı bulunmaktadır.

• B) Kanuni Sultan Süleyman zamanında Divan-ı Hümayun önemli kararlar alırdı.

  "Kanuni Sultan Süleyman" bir özel isim ve unvan olduğu için doğru yazılmıştır. "Divan-ı Hümayun" ise Osmanlı Devleti'ne ait özel bir kurumun adıdır ve bu tür tarihi kurum adları büyük harfle başlar ve izafet (tamlayan-tamlanan) eki olan 'ı' ile birlikte doğru şekilde yazılır. Cümlede başka bir yazım yanlışı bulunmamaktadır. Bu ifade, yazım kurallarına tamamen uygundur.

• C) Topkapı Sarayı'nda ki Harem bölümü turistlerin ilgisini çekiyor.

  "Topkapı Sarayı" özel isim olduğu için doğru yazılmıştır. Ancak, "-ki" ekinin yazımında hata vardır. Yer bildiren "-ki" eki (sıfat yapan -ki) kendinden önceki kelimeye bitişik yazılır. Doğru yazımı "Topkapı Sarayı'ndaki" şeklinde olmalıdır. Bu nedenle bu seçenekte yazım yanlışı bulunmaktadır.

• D) Yenişehir mahallesinde ki eski bir kütüphane restore edildi.

  "Yenişehir" özel isim olduğu için doğru yazılmıştır. Ancak, C seçeneğinde olduğu gibi, yer bildiren "-ki" ekinin yazımında hata vardır. Doğru yazımı "Yenişehir mahallesindeki" şeklinde olmalıdır. Ayrıca, "mahalle" kelimesi özel isme dahilse (örneğin "Yenişehir Mahallesi" gibi), 'M' harfi büyük yazılmalıdır; ancak burada genel bir ifade olarak kullanılmış olsa bile 'ki' ekinin yanlış yazımı belirgin bir hatadır. Bu nedenle bu seçenekte yazım yanlışı bulunmaktadır.

• E) Bu savaşta, Kara denizdeki donanmanın stratejik rolü büyüktü.

  "Karadeniz" belirli bir coğrafi bölge adı (deniz adı) olduğu için özel isimdir ve bitişik yazılmalıdır. Doğru yazımı "Karadeniz'deki" şeklinde olmalıdır. Bu nedenle bu seçenekte yazım yanlışı bulunmaktadır.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, yazım kurallarına tamamen uygun olan tek seçenek B seçeneğidir.

Cevap B seçeneğidir.