Bir üniversite öğrencisi, akademik bir makale hazırlarken, makalede geçen kısaltmaların ve tarihlerinin doğru yazımına özellikle dikkat etmektedir. Aşağıda öğrencinin makalesinden alınmış bazı cümleler bulunmaktadır. Buna göre, numaralanmış cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?
A) I. T.B.M.M.'nin açılışı, Türk tarihinde önemli bir dönüm noktasıdır.
B) II. Prof. Dr. Zeynep Yılmaz, bu konuda kapsamlı bir çalışma yapmıştır.
C) III. Türk Dil Kurumu'nun (TDK) yayımladığı son kılavuzlara göre.
D) IV. Bu araştırma, 1995'te başlamış ve 2000'de tamamlanmıştır.
E) V. 15 Mart 2024 Cuma günü sempozyum düzenlenecektir.
Sevgili öğrenciler, bu soruda akademik bir makalede kısaltmaların ve tarihlerinin doğru yazımına dair bilgimizi sınayacağız. Türkçede kısaltmaların ve sayılara gelen eklerin yazımı belirli kurallara tabidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) I. T.B.M.M.'nin açılışı, Türk tarihinde önemli bir dönüm noktasıdır.
- Bu cümlede "T.B.M.M." kısaltması kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun (TDK) kurallarına göre, kurum, kuruluş, ülke, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları genellikle her kelimenin ilk harfinin büyük yazılmasıyla yapılır ve aralarına nokta konmaz. Örneğin, TDK (Türk Dil Kurumu), TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), ABD (Amerika Birleşik Devletleri).
- Bu kurala göre, "Türkiye Büyük Millet Meclisi"nin kısaltması "TBMM" şeklinde olmalı ve aralarına nokta konmamalıdır.
- Ekler de kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre ve kesme işaretiyle ayrılır. Dolayısıyla doğru yazım "TBMM'nin" şeklinde olmalıdır.
- Bu nedenle, "T.B.M.M.'nin" yazımı yanlıştır.
- B) II. Prof. Dr. Zeynep Yılmaz, bu konuda kapsamlı bir çalışma yapmıştır.
- Unvan kısaltmalarında (Profesör, Doktor gibi) her kelimenin ilk harfi büyük yazılır ve sonuna nokta konur. "Prof." ve "Dr." kısaltmaları bu kurala uygun olarak yazılmıştır.
- Bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.
- C) III. Türk Dil Kurumu'nun (TDK) yayımladığı son kılavuzlara göre.
- Kurum adının ilk kez tam olarak yazılıp ardından parantez içinde kısaltmasının verilmesi akademik metinlerde yaygın ve doğru bir kullanımdır.
- "Türk Dil Kurumu'nun" ifadesinde, kurum adına gelen çekim eki kesme işaretiyle doğru şekilde ayrılmıştır.
- Bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.
- D) IV. Bu araştırma, 1995'te başlamış ve 2000'de tamamlanmıştır.
- Sayılara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
- "1995'te" yazımında, 5 rakamından sonra gelen ekin ünsüz benzeşmesine (fıstıkçı şahap kuralı) uyarak "-te" şeklinde yazılması doğrudur.
- "2000'de" yazımında ise 0 rakamından sonra gelen ekin "-de" şeklinde yazılması doğrudur.
- Bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.
- E) V. 15 Mart 2024 Cuma günü sempozyum düzenlenecektir.
- Tarihlerin yazımında gün, ay ve yıl arasına herhangi bir noktalama işareti konmaz. "15 Mart 2024" yazımı doğrudur.
- Gün adının (Cuma) büyük harfle başlaması da doğrudur.
- Bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, yazım yanlışı yapılan cümlenin A seçeneğinde yer aldığı açıkça görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
