Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işareti kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Pazardan elma, armut, çilek aldık.
B) Eyvah, otobüsü kaçırdık!
C) Kitabı okudun mu?
D) Annem; babam ve ben sinemaya gittik.
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruda noktalama işaretlerinin doğru kullanımını inceleyeceğiz. Her bir seçeneği adım adım değerlendirerek, hangi cümlede bir yanlışlık yapıldığını bulalım.
-
A) Pazardan elma, armut, çilek aldık.
- Bu cümlede "elma", "armut" ve "çilek" eş görevli kelimelerdir (aldığımız şeyler).
- Eş görevli kelimeleri birbirinden ayırmak için virgül (,) kullanılır.
- Bu nedenle, bu seçenekteki noktalama işareti kullanımı doğrudur.
-
B) Eyvah, otobüsü kaçırdık!
- "Eyvah" bir ünlem kelimesidir ve şaşkınlık, pişmanlık gibi duyguları ifade eder.
- Ünlem bildiren kelimelerden sonra virgül konulabilir ve ünlem işareti cümlenin sonuna bırakılabilir.
- Cümlenin sonunda kullanılan ünlem işareti (!) ise cümlenin taşıdığı duyguyu (şaşkınlık, hayıflanma) pekiştirir.
- Bu nedenle, bu seçenekteki noktalama işareti kullanımı doğrudur.
-
C) Kitabı okudun mu?
- Bu cümle bir soru cümlesidir. "mu" soru ekiyle birlikte bir eylemin yapılıp yapılmadığı sorulmaktadır.
- Soru bildiren cümlelerin sonuna soru işareti (?) konulur.
- Bu nedenle, bu seçenekteki noktalama işareti kullanımı doğrudur.
-
D) Annem; babam ve ben sinemaya gittik.
- Bu cümlede "Annem", "babam" ve "ben" cümlenin öznesini oluşturan eş görevli kelimelerdir.
- Noktalı virgül (;) genellikle cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırmak için ya da öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır. Örneğin: "Erkek çocuklara Doğan, Tuğrul, Aslan; kız çocuklara ise İnci, Çiçek, Gönül adları verilir."
- Burada "Annem" ile "babam ve ben" arasında bir tür veya takım ayrımı ya da sıralı cümle ayrımı söz konusu değildir. "Annem, babam ve ben" bir bütün olarak cümlenin öznesidir. Bu tür bir sıralamada noktalı virgül kullanılmaz. Doğru kullanım ya "Annem, babam ve ben sinemaya gittik." şeklinde virgülle ya da hiç noktalama işareti kullanılmadan "Annem babam ve ben sinemaya gittik." şeklinde olmalıdır.
- Bu nedenle, bu seçenekteki noktalama işareti kullanımı yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, noktalama işareti kullanımıyla ilgili yanlışlık yapılan cümle D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
