"Kış, beyaz gelinliğini giymiş, dağların zirvesine oturmuştu. Rüzgar, uluyarak köyün sokaklarında dolaşıyor, kapıları dövüyordu. Sanki tüm dünya, bu soğuk misafirin gelişini kutluyordu."
Yukarıdaki metinde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi kullanılmamıştır?
A) Kişileştirme
B) Benzetme
C) Konuşturma
D) Abartma
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, verilen metinde hangi söz sanatının kullanılmadığını bulacağız. Söz sanatlarını tek tek inceleyelim:
- A) Kişileştirme (Teşhis): Kişileştirme, insan dışındaki canlı veya cansız varlıklara insana ait özelliklerin verilmesidir. Metne baktığımızda:
- "Kış, beyaz gelinliğini giymiş, dağların zirvesine oturmuştu." ifadesinde "kış"a "gelinlik giymek" ve "oturmak" gibi insana özgü eylemler verilmiştir.
- "Rüzgar, uluyarak köyün sokaklarında dolaşıyor, kapıları dövüyordu." ifadesinde "rüzgar"a "ulumak", "dolaşmak" ve "kapı dövmek" gibi insana veya canlılara özgü eylemler yüklenmiştir.
- "Sanki tüm dünya, bu soğuk misafirin gelişini kutluyordu." ifadesinde "dünya"ya "kutlamak" eylemi, "kış"a ise "misafir" olma özelliği verilmiştir.
Bu nedenle, kişileştirme sanatı metinde kullanılmıştır.
- B) Benzetme (Teşbih): Benzetme, iki farklı varlık veya kavram arasında ortak bir özellikten yola çıkarak zayıf olanı güçlü olana benzetme sanatıdır. Metne baktığımızda:
- "Kış, beyaz gelinliğini giymiş..." ifadesinde, kışın karla kaplı görüntüsü "beyaz gelinliğe" benzetilmiştir. Kışın örtüsü gelinliğe benzetilerek bir güzellik ve saflık çağrışımı yapılmıştır.
- "bu soğuk misafirin gelişini kutluyordu." ifadesinde ise "kış", "misafire" benzetilmiştir.
Bu nedenle, benzetme sanatı metinde kullanılmıştır.
- C) Konuşturma (İntak): Konuşturma, insan dışındaki varlıkları (hayvanları, bitkileri, cansız nesneleri) insan gibi konuşturma, yani onlara söz söyletme sanatıdır. Metni dikkatlice okuduğumuzda, hiçbir varlığın (kışın, rüzgarın, dünyanın) doğrudan konuşma eylemini gerçekleştirdiğini, yani bir diyalog kurduğunu veya bir söz söylediğini görmüyoruz. Rüzgar uluyor, kış giyiniyor ama hiçbiri "Ben rüzgarım!" veya "Ne kadar soğuk!" gibi bir ifade kullanmıyor.
Bu nedenle, konuşturma sanatı metinde kullanılmamıştır.
- D) Abartma (Mübalağa): Abartma, bir durumu veya olayı olduğundan çok daha büyük, çok daha küçük, çok daha fazla veya çok daha az göstererek anlatma sanatıdır. Metne baktığımızda:
- "Sanki tüm dünya, bu soğuk misafirin gelişini kutluyordu." ifadesi bir abartmadır. Kışın gelişi tüm dünyayı etkilese de, tüm dünyanın aynı anda ve aynı şekilde "kutlama" eylemini gerçekleştirmesi gerçekçi değildir. Bu ifade, kışın etkisinin ne kadar yaygın ve hissedilir olduğunu vurgulamak amacıyla kullanılmış bir abartmadır.
Bu nedenle, abartma sanatı metinde kullanılmıştır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, metinde kullanılmayan söz sanatının konuşturma olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
