7. sınıf fen bilimleri 2. dönem 2. yazılı 1. senaryo meb Test 2

Hava ortamından su ortamına geçen bir ışık ışınının izlediği yol ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (Su, havadan daha yoğun bir ortamdır.)

A) Işık ışını normale yaklaşarak kırılır ve hızı azalır.

B) Işık ışını normalden uzaklaşarak kırılır ve hızı artar.

C) Işık ışını kırılmadan yoluna devam eder ve hızı değişmez.

D) Işık ışını normale yaklaşarak kırılır ve hızı artar.

Sevgili öğrenciler, bu soru ışığın farklı ortamlarda nasıl davrandığını anlamamız için harika bir fırsat. Işığın bir ortamdan başka bir ortama geçerken hızının ve yönünün nasıl değiştiğini adım adım inceleyelim:

• Ortam Yoğunluğu ve Işık Hızı İlişkisi: Işık, boşlukta en yüksek hızına ($c$) sahiptir. Maddesel bir ortama girdiğinde hızı azalır. Ortamın yoğunluğu arttıkça, ışığın hızı genellikle daha da azalır. Soruda belirtildiği gibi, su havadan daha yoğun bir ortamdır. Bu durumda, hava ortamından su ortamına geçen ışığın hızı azalacaktır.
• Kırılma Olayı ve Normal: Işık bir ortamdan başka bir ortama geçerken, genellikle yön değiştirir. Bu olaya kırılma denir. Kırılma yönünü belirlemek için yüzeye dik çizilen hayali bir çizgiye normal denir.
• Az Yoğun Ortamdan Çok Yoğun Ortama Geçiş: Işık, az yoğun bir ortamdan (hava) çok yoğun bir ortama (su) geçerken, normale yaklaşarak kırılır. Bunun nedeni, ışığın daha yoğun ortamda yavaşlaması ve bu yavaşlamanın ışık dalgasının cephesinin bir kısmını diğer kısmından daha önce etkilemesidir.
• Seçenekleri Değerlendirme:

  Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Işık ışını normale yaklaşarak kırılır ve hızı azalır. Bu ifade, yukarıda açıkladığımız her iki durumu da doğru bir şekilde yansıtmaktadır: Işık az yoğundan çok yoğuna geçerken hızı azalır ve normale yaklaşarak kırılır.
• B) Işık ışını normalden uzaklaşarak kırılır ve hızı artar. Bu ifade yanlıştır. Işık hızı azalır ve normale yaklaşır. Normalden uzaklaşma durumu, çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçerken gerçekleşir.
• C) Işık ışını kırılmadan yoluna devam eder ve hızı değişmez. Bu ifade yanlıştır. Ortam değiştiği için hem kırılma gerçekleşir hem de ışık hızı değişir.
• D) Işık ışını normale yaklaşarak kırılır ve hızı artar. Bu ifade kısmen doğru (normale yaklaşma) ancak hızın artması kısmı yanlıştır. Işık hızı azalır.

Bu bilgiler ışığında, doğru seçeneğin A olduğunu görüyoruz.

Cevap A seçeneğidir.