Yünlü kumaşa sürtülen ebonit çubuk ile ipek kumaşa sürtülen cam çubuk arasında gerçekleşen elektriklenme olayları, aşağıdaki elektriklenme çeşitlerinden hangilerine örnek olarak verilebilir?
A) Dokunma ile elektriklenme
B) Etki ile elektriklenme
C) Sürtünme ile elektriklenme
D) Yük transferi ile elektriklenme
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, iki farklı malzemenin birbirine sürtülmesiyle gerçekleşen elektriklenme olayları sorulmaktadır. Şimdi bu olayı adım adım inceleyelim:
- Elektriklenme Nedir? Cisimlerin elektrik yükü kazanması veya yük dengesinin değişmesi durumuna elektriklenme denir. Elektriklenme, genellikle elektronların bir cisimden diğerine geçişiyle gerçekleşir.
- Soru İçeriğinin Analizi: Soruda "yünlü kumaşa sürtülen ebonit çubuk" ve "ipek kumaşa sürtülen cam çubuk" ifadeleri geçmektedir. Buradaki anahtar kelime "sürtülen"dir. Bu, iki farklı maddenin birbirine temas ettirilerek ovulması anlamına gelir.
- Sürtünme ile Elektriklenme: İki farklı madde birbirine sürtüldüğünde, maddelerden birindeki elektronlar diğer maddeye geçer. Elektron kaybeden madde pozitif (+) yükle yüklenirken, elektron kazanan madde negatif (-) yükle yüklenir. Bu olaya sürtünme ile elektriklenme denir.
- Örneğin, ebonit çubuk yünlü kumaşa sürtüldüğünde, yünlü kumaştan ebonit çubuğa elektron geçer. Ebonit çubuk negatif yükle, yünlü kumaş ise pozitif yükle yüklenir.
- Benzer şekilde, cam çubuk ipek kumaşa sürtüldüğünde, cam çubuktan ipek kumaşa elektron geçer. Cam çubuk pozitif yükle, ipek kumaş ise negatif yükle yüklenir.
- Diğer Seçeneklerin İncelenmesi:
- A) Dokunma ile elektriklenme: Yüklü bir cismin yüksüz bir cisme dokundurulmasıyla yük transferi gerçekleşmesidir. Sorudaki olayda başlangıçta yüklü bir cisimden bahsedilmemektedir, sürtünme ile yüklenme gerçekleşmektedir.
- B) Etki ile elektriklenme: Yüklü bir cismin yüksüz bir cisme yaklaştırılmasıyla (dokunmadan) yüksüz cisimde yük ayrışması meydana gelmesidir. Sorudaki olayda cisimler birbirine sürtülmektedir, sadece yaklaştırma söz konusu değildir.
- D) Yük transferi ile elektriklenme: Bu, elektriklenme olaylarının genel bir tanımıdır ve sürtünme ile elektriklenme de bir yük transferi çeşididir. Ancak seçenekler arasında olayın gerçekleşme mekanizmasını en doğru ve spesifik şekilde ifade eden "sürtünme ile elektriklenme" mevcuttur.
Bu nedenle, verilen örnekler doğrudan sürtünme ile elektriklenme olayına karşılık gelmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
