Atatürk Dönemi Türk dış politikasında, özellikle $1930$'lu yıllarda bölgesel barışı ve güvenliği sağlamaya yönelik önemli adımlar atılmıştır. Bu adımlar, yaklaşan II. Dünya Savaşı tehlikesine karşı bir önlem niteliğindeydi.
Bu bağlamda Türkiye'nin öncülük ettiği veya katıldığı aşağıdaki uluslararası oluşumlardan hangileri, bölgesel barışı ve sınır güvenliğini hedeflemiştir?
- I. Balkan Antantı
- II. Sadabat Paktı
- III. Milletler Cemiyeti
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) II ve III
Sevgili öğrenciler, Atatürk Dönemi Türk dış politikası, özellikle 1930'lu yıllarda, barışçıl ve dengeci bir yaklaşımla bölgesel ve uluslararası güvenliği sağlamayı hedeflemiştir. Yaklaşan II. Dünya Savaşı tehlikesine karşı Türkiye, kendi sınırlarını ve bölgesel istikrarı korumak amacıyla çeşitli uluslararası anlaşmalara öncülük etmiş veya katılmıştır. Şimdi bu oluşumları tek tek inceleyelim:
- I. Balkan Antantı: Bu antant, 1934 yılında Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanmıştır. Amacı, Balkan ülkelerinin sınırlarını ve toprak bütünlüklerini karşılıklı olarak güvence altına almak, bölgedeki barışı ve güvenliği korumaktı. Özellikle İtalya ve Almanya gibi revizyonist devletlerin yayılmacı politikalarına karşı bir önlem niteliğindeydi. Türkiye, bu antantın kurulmasında aktif rol oynamıştır. Dolayısıyla, bölgesel barışı ve sınır güvenliğini hedeflemiştir.
- II. Sadabat Paktı: 1937 yılında Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalanan bu pakt, Türkiye'nin doğu sınırlarının güvenliğini sağlamayı amaçlamıştır. Pakt, üye devletlerin birbirlerinin iç işlerine karışmamasını, ortak sınırlarına saygı göstermesini ve karşılıklı saldırmazlık ilkesine uymasını öngörüyordu. Bu da bölgedeki barışı ve istikrarı korumaya yönelik önemli bir adımdı. Türkiye, bu paktın da öncülerinden biriydi. Dolayısıyla, bölgesel barışı ve sınır güvenliğini hedeflemiştir.
- III. Milletler Cemiyeti: Milletler Cemiyeti, I. Dünya Savaşı'ndan sonra dünya barışını ve güvenliğini sağlamak amacıyla 1920'de kurulmuş uluslararası bir örgüttür. Türkiye, barışçıl dış politikasının bir göstergesi olarak 1932 yılında bu cemiyete üye olmuştur. Milletler Cemiyeti genel olarak dünya barışını hedeflese de, soru özellikle "bölgesel barışı ve sınır güvenliğini hedefleyen" ve "Türkiye'nin öncülük ettiği veya katıldığı" oluşumları sormaktadır. Balkan Antantı ve Sadabat Paktı, Türkiye'nin doğrudan kendi yakın çevresindeki bölgesel güvenlik ve sınır bütünlüğü için attığı spesifik adımlardır. Milletler Cemiyeti ise daha geniş, küresel bir yapıya sahipti ve 1930'lu yıllarda etkinliği giderek azalıyordu. Bu nedenle, sorunun vurguladığı "bölgesel barış ve sınır güvenliği" bağlamında I ve II daha doğrudan ve spesifik hedeflere sahiptir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Balkan Antantı ve Sadabat Paktı, Atatürk Dönemi Türk dış politikasında 1930'lu yıllarda bölgesel barışı ve sınır güvenliğini sağlamaya yönelik atılan önemli adımlardır ve Türkiye bu oluşumlarda aktif rol oynamıştır.
Cevap C seçeneğidir.
